Kun je darmkanker zien in bloedonderzoek? Dit weten we
Kort antwoord: je kunt darmkanker meestal niet met alleen bloedonderzoek vaststellen of uitsluiten. Bloedonderzoek kan wel aanwijzingen geven, zoals bloedarmoede of een afwijkende CEA-waarde. Bij klachten of een verhoogd risico bepaalt de huisarts welk vervolgonderzoek nodig is. Een ontlastingstest en, wanneer daar aanleiding voor is, een coloscopie zijn belangrijker voor gericht onderzoek dan een standaard bloedtest.
Kun je darmkanker zien in bloedonderzoek?
Een standaard bloedonderzoek is geen betrouwbare test om darmkanker op zichzelf op te sporen. Sommige waarden kunnen afwijkend zijn bij mensen met darmkanker, maar dezelfde afwijkingen komen ook voor bij veel andere aandoeningen of omstandigheden. Een normale bloedtest sluit darmkanker daarom niet uit en een afwijkende uitslag betekent niet automatisch dat er sprake is van kanker.
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
De arts beoordeelt bloedwaarden altijd samen met je klachten, leeftijd, medische voorgeschiedenis en eventuele uitslagen van ander onderzoek. Alleen onderzoek van weefsel dat tijdens een coloscopie wordt weggenomen, kan een diagnose uiteindelijk bevestigen.
Welke bloedwaarden kunnen afwijkend zijn bij darmkanker?
Er bestaat geen enkele bloedwaarde die specifiek genoeg is om darmkanker met zekerheid aan te tonen. Artsen kunnen onder andere naar de volgende waarden kijken:
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
- Hemoglobine en bloedarmoede: langzaam bloedverlies uit het maag-darmkanaal kan leiden tot een laag hemoglobinegehalte. Bloedarmoede heeft echter ook veel andere mogelijke oorzaken, zoals ijzertekort, voedingstekorten of ander bloedverlies.
- IJzer en ferritine: deze waarden kunnen helpen bij het beoordelen van een mogelijk ijzertekort. De uitslag moet altijd in de juiste context worden geïnterpreteerd.
- CRP en bezinking: deze ontstekingswaarden kunnen verhoogd zijn bij ontsteking, infectie of andere gezondheidsproblemen. Ze zijn niet specifiek voor darmkanker.
- CEA: carcino-embryonaal antigeen is een tumormarker die soms verhoogd is bij darmkanker. CEA kan ook verhoogd zijn door bijvoorbeeld roken of andere aandoeningen. Daarom wordt CEA vooral gebruikt als aanvullende waarde, bijvoorbeeld om het verloop van een bekende ziekte of behandeling te volgen, en niet als zelfstandige screeningstest.
Wat zijn de beperkingen van een bloedtest?
- Vroege darmkanker kan aanwezig zijn zonder afwijkende bloedwaarden.
- Afwijkende waarden hebben vaak meerdere mogelijke oorzaken.
- Een bloedtest laat niet zien waar een afwijking zich bevindt.
- Een bloedtest bepaalt niet betrouwbaar of er sprake is van een voorstadium, tumor of ander darmprobleem.
Daarom is het niet verstandig om op basis van één bloedwaarde zelf conclusies te trekken. Bespreek een uitslag met de arts die het onderzoek heeft aangevraagd.
Welke onderzoeken worden gebruikt bij een verdenking?
Het vervolg hangt af van je klachten en persoonlijke situatie. Vaak bestaat het onderzoek uit een combinatie van de volgende stappen:
- Gesprek met de huisarts: de huisarts bespreekt klachten, duur ervan, medicijngebruik en relevante familiegeschiedenis.
- Bloedonderzoek: dit kan onder meer bloedarmoede, ijzertekort of ontstekingsverschijnselen beoordelen.
- Ontlastingstest: een FIT-test onderzoekt ontlasting op kleine hoeveelheden bloed die je niet altijd kunt zien. Bloed in de ontlasting kan verschillende oorzaken hebben en een afwijkende FIT-test betekent niet automatisch darmkanker.
- Coloscopie: als verder onderzoek nodig is, kan een specialist de dikke darm bekijken. Tijdens dit onderzoek kunnen poliepen of andere afwijkingen worden verwijderd of kan een biopt worden genomen. De beoordeling van weefsel is nodig om een diagnose te bevestigen.
Bij klachten volg je niet automatisch hetzelfde traject als bij het bevolkingsonderzoek. De huisarts bepaalt welk onderzoek passend is.
Welke klachten kunnen reden zijn om contact op te nemen?
Neem contact op met je huisarts bij aanhoudende of terugkerende klachten, zoals:
- een duidelijke en blijvende verandering in het ontlastingspatroon;
- bloed of slijm bij de ontlasting;
- het gevoel dat de darm niet volledig leeg is na de stoelgang;
- onverklaarbaar gewichtsverlies;
- aanhoudende buikpijn, krampen of een opgeblazen gevoel;
- ongewone vermoeidheid, mogelijk in combinatie met bloedarmoede;
- een zwelling of harde plek in de buik.
Deze klachten hebben vaak een andere, minder ernstige oorzaak. Toch is medisch advies verstandig wanneer ze aanhouden, erger worden of je je zorgen maken. Bij veel bloedverlies, ernstige buikpijn, flauwvallen of een snel verslechterende toestand is spoedige medische hulp nodig.
Hoe werkt het bevolkingsonderzoek darmkanker?
In Nederland krijgen mensen binnen de leeftijdsgroep van het bevolkingsonderzoek, momenteel 55 tot en met 75 jaar, periodiek een uitnodiging voor een FIT-ontlastingstest. De test wordt thuis uitgevoerd en zoekt naar onzichtbaar bloed in de ontlasting. Bij een afwijkende uitslag volgt verder onderzoek; dat betekent niet direct dat er darmkanker is.
Heb je klachten, wacht dan niet op een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. Maak in dat geval een afspraak met je huisarts.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
Wat is de rol van het darmmicrobioom?
Het darmmicrobioom is de verzameling micro-organismen in je darmen. Onderzoekers bestuderen of veranderingen in het microbioom samenhangen met verschillende darmprocessen. Dit is een actief onderzoeksgebied. Een microbioomtest kan de samenstelling van het microbioom op een bepaald moment in kaart brengen, maar is geen gevalideerde test om darmkanker te diagnosticeren, uit te sluiten of vroeg op te sporen.
Een InnerBuddies darmmicrobioomtest kan informatie geven over de gemeten bacteriesamenstelling. Gebruik zo'n uitslag niet als vervanging voor bevolkingsonderzoek, een FIT-test, een coloscopie of advies van een zorgprofessional.
Veelgestelde vragen over bloedwaarden en darmkanker
Kun je darmkanker zien in bloedonderzoek?
Niet met zekerheid. Bloedonderzoek kan aanwijzingen geven, zoals bloedarmoede of een afwijkende CEA-waarde, maar kan darmkanker niet zelfstandig diagnosticeren of uitsluiten. Daarvoor kan aanvullend onderzoek nodig zijn.
Welke bloedwaarde is verhoogd bij darmkanker?
CEA kan bij sommige mensen verhoogd zijn, maar dat is niet altijd het geval en de waarde kan ook door andere oorzaken stijgen. Ook CRP of de bezinking kunnen afwijkend zijn, maar deze waarden zijn niet specifiek voor darmkanker. Een laag hemoglobine kan wijzen op bloedarmoede, maar heeft eveneens meerdere mogelijke oorzaken.
Welke bloedwaarden wijken af als je kanker hebt?
Dat verschilt per soort kanker, persoon en stadium. Er is geen vast patroon van bloedwaarden waarmee je in het algemeen kunt vaststellen dat iemand kanker heeft. Afwijkingen in bloedbeeld, ijzerwaarden of ontstekingswaarden moeten daarom altijd medisch worden beoordeeld.
Kunnen ze met bloedprikken zien of je kanker hebt?
Een algemeen bloedonderzoek kan soms aanleiding geven tot verder onderzoek, maar het toont meestal niet aan welke soort kanker iemand heeft. Voor darmkanker zijn klachten, lichamelijk onderzoek, ontlastingonderzoek en soms een coloscopie belangrijker voor de diagnose.
Wanneer moet ik naar de huisarts?
Maak een afspraak bij aanhoudende, terugkerende of verergerende darmklachten, bloed bij de ontlasting, onverklaarbaar gewichtsverlies of opvallende vermoeidheid. De huisarts kan beoordelen welke vervolgstap passend is.