Calprotectine test: wat betekent de uitslag?
Een calprotectine test meet de hoeveelheid calprotectine in je ontlasting. Dit eiwit komt vrij wanneer bepaalde witte bloedcellen betrokken zijn bij ontsteking in de darm. De uitslag kan helpen om een ontstekingsziekte zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa te onderscheiden van klachten waarbij geen duidelijke darmontsteking aanwezig is, zoals het prikkelbare darm syndroom (PDS). Een afwijkende waarde stelt op zichzelf geen diagnose: je arts beoordeelt de uitslag samen met je klachten en andere onderzoeken.
Wat is calprotectine?
Calprotectine is een eiwit dat vooral voorkomt in bepaalde witte bloedcellen, waaronder neutrofielen. Bij ontsteking in het maagdarmkanaal kan meer calprotectine in de ontlasting terechtkomen. Daarom wordt fecale calprotectine gebruikt als indirecte marker voor darmontsteking.
De test is niet-invasief en kan nuttig zijn bij aanhoudende diarree, buikpijn of bloedverlies waarbij een arts wil inschatten of verder onderzoek nodig is. Calprotectine zegt wel iets over de mogelijke aanwezigheid van ontsteking, maar niet automatisch over de oorzaak of de precieze plaats ervan.
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
Hoe wordt calprotectine getest?
- Aanvraag: De huisarts of MDL-arts kan de test aanvragen als dat past bij je klachten of medische situatie.
- Ontlasting verzamelen: Je krijgt een opvang- of afnameset met instructies. Verzamel de voorgeschreven hoeveelheid in het buisje en voorkom contact met urine of toiletwater.
- Monster inleveren: Lever het monster in volgens de instructies van het laboratorium. Bewaar het eventueel tijdelijk zoals aangegeven in de bijsluiter.
- Uitslag bespreken: Het laboratorium rapporteert de waarde meestal in microgram per gram (µg/g). De termijn en manier waarop je de uitslag ontvangt verschillen per zorgverlener.
Volg altijd de instructies van het laboratorium. Bij menstruatie, zichtbaar bloedverlies of andere omstandigheden die de afname kunnen beïnvloeden, kun je het beste vooraf vragen wat je moet doen.
Wat zegt de calprotectinewaarde?
De betekenis van een calprotectinewaarde hangt af van de referentiewaarden van het laboratorium, je leeftijd, je klachten en eventuele medicijnen. Onderstaande grenzen zijn algemene voorbeelden en geen zelfstandige diagnose:
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
- Lager dan ongeveer 50 µg/g: dit past vaak niet bij een duidelijke actieve darmontsteking. Een lage waarde sluit niet elke aandoening uit en moet worden beoordeeld in het licht van je klachten.
- Ongeveer 50 tot 200 µg/g: dit is een licht tot matig verhoogde waarde. Een tijdelijke verhoging kan verschillende oorzaken hebben. Afhankelijk van de situatie kan een arts de test herhalen of aanvullend onderzoek aanvragen.
- Boven ongeveer 200 µg/g: dit kan passen bij een actieve ontsteking, maar de hoogte alleen bepaalt niet de oorzaak of de ernst. De arts beslist of verder onderzoek, zoals bloedonderzoek of een endoscopisch onderzoek, nodig is.
Laboratoria gebruiken niet altijd dezelfde afkapwaarden. Kijk daarom niet alleen naar een getal op internet, maar bespreek de referentiewaarde op jouw uitslag met je huisarts of MDL-arts.
Waardoor kan calprotectine verhoogd zijn?
Een verhoogde waarde kan voorkomen bij inflammatoire darmziekten (IBD), zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Ook een darminfectie of andere ontsteking in het maagdarmkanaal kan de waarde verhogen. Bepaalde medicijnen, waaronder sommige NSAID's zoals ibuprofen en naproxen, kunnen de uitslag beïnvloeden. Bespreek je medicijngebruik met je arts en stop niet zelf met voorgeschreven medicatie.
Calprotectine is dus niet specifiek voor één aandoening. Een verhoogde uitslag betekent niet automatisch dat je IBD of een andere ernstige ziekte hebt.
Is calprotectine verhoogd bij darmkanker?
Dat kan, omdat een tumor of de omgeving daarvan ontstekingsreacties kan veroorzaken. Calprotectine is echter niet specifiek genoeg om darmkanker vast te stellen en wordt niet gebruikt als zelfstandige screeningstest voor darmkanker. Bij klachten of risicofactoren die daarbij passen, bepaalt een arts welke onderzoeken nodig zijn. Dat kan onder meer ontlastingsonderzoek, bloedonderzoek of een coloscopie met eventueel weefselonderzoek omvatten.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Neem contact op met je huisarts bij bloed bij de ontlasting, een veranderd ontlastingspatroon dat aanhoudt, onverklaard gewichtsverlies of andere klachten die je zorgen baren. Een calprotectinetest vervangt geen medisch onderzoek.
Wat te doen als calprotectine te hoog is?
Een hoge waarde is een reden om de uitslag met je huisarts of behandelend arts te bespreken, maar niet om zelf conclusies te trekken. Mogelijke vervolgstappen zijn:
- de uitslag vergelijken met je klachten, eerdere waarden en medische voorgeschiedenis;
- nagaan of een infectie, medicijngebruik of een andere factor de waarde kan beïnvloeden;
- de test na een passende periode herhalen als een tijdelijke verhoging mogelijk is;
- bloedonderzoek of ander aanvullend onderzoek uitvoeren;
- een verwijzing naar een MDL-arts of endoscopisch onderzoek overwegen als daar aanleiding voor is.
Bij bekende Crohn of colitis kan calprotectine worden gebruikt om ziekteactiviteit en het effect van een behandeling te volgen. Een stijgende of dalende waarde krijgt daarbij vooral betekenis in combinatie met je symptomen en het behandelplan. Pas medicatie niet zelf aan.
Wanneer moet je snel medische hulp zoeken?
Zoek dezelfde dag medische hulp bij ernstige of snel toenemende buikpijn, veel bloedverlies, aanhoudende hoge koorts, tekenen van uitdroging of een duidelijk zieke indruk. Neem bij aanhoudende diarree, bloed bij de ontlasting, nachtelijke klachten of onverklaard gewichtsverlies op korte termijn contact op met je huisarts. De urgentie hangt af van het geheel aan klachten en niet van de calprotectinewaarde alleen.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
Kun je calprotectine zelf testen?
Er zijn thuistesten verkrijgbaar. De afname kan vergelijkbaar zijn met een test via de huisarts, maar de betrouwbaarheid, meetmethode en rapportage kunnen per test verschillen. Bovendien is een los getal moeilijk te interpreteren zonder informatie over klachten, leeftijd, medicijngebruik en andere onderzoeken. Bespreek daarom bij voorkeur met een zorgverlener of een calprotectinetest geschikt is en wat je met de uitslag moet doen.
Calprotectine bij Crohn en colitis ulcerosa
Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa kan calprotectine helpen om veranderingen in ontstekingsactiviteit te volgen. Een daling kan passen bij minder ontstekingsactiviteit, terwijl een stijging aanleiding kan zijn om de situatie opnieuw te beoordelen. De test is een hulpmiddel en vervangt niet altijd lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek, beeldvorming of endoscopie. Hoe vaak testen zinvol is, bespreek je met je MDL-arts.
Veelgestelde vragen over de calprotectinetest
Wat zegt de calprotectinewaarde precies?
De waarde geeft een aanwijzing voor de hoeveelheid ontstekingsactiviteit die op het moment van afname in de darm aanwezig kan zijn. De uitslag zegt niet op zichzelf wat de oorzaak is. Referentiewaarden verschillen per laboratorium en moeten daarom in context worden bekeken.
Wat betekent een stijging van calprotectine?
Een stijging kan passen bij meer ontstekingsactiviteit, bijvoorbeeld door IBD, een infectie of een andere beïnvloedende factor. Bij een stijging beoordeelt een arts je klachten, medicijngebruik en eerdere uitslagen en beslist die of herhaling of aanvullend onderzoek nodig is.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Is een lage waarde een garantie dat er niets aan de hand is?
Nee. Een lage waarde maakt een duidelijke actieve darmontsteking minder waarschijnlijk, maar sluit niet alle oorzaken van darmklachten uit. Bij aanhoudende of verontrustende klachten is medisch advies belangrijk, ook bij een normale uitslag.
Kan ik calprotectine laten meten zonder arts?
Thuistesten bestaan, maar de kwaliteit en interpretatie kunnen verschillen. Bij klachten of een afwijkende uitslag is begeleiding door een huisarts of MDL-arts verstandig.
Microbioomonderzoek en darmgezondheid
Een microbioomanalyse brengt bepaalde kenmerken van de bacteriën in je darm in kaart. Zo'n analyse meet geen calprotectine en kan geen IBD, darmkanker of een andere aandoening vaststellen. De resultaten kunnen hooguit aanvullende informatie geven over je darmgezondheid en moeten niet worden gebruikt als vervanging voor een medische beoordeling. Bespreek vragen over klachten of afwijkende testuitslagen met een gekwalificeerde zorgverlener.
Samenvatting
Een calprotectinetest is een praktische, niet-invasieve manier om aanwijzingen voor darmontsteking te onderzoeken. De waarde kan verhoogd zijn bij IBD, infecties en andere omstandigheden en is niet specifiek voor darmkanker. Laat de uitslag altijd beoordelen in combinatie met je klachten en medische voorgeschiedenis. Neem contact op met je arts bij een verhoogde waarde of aanhoudende, ernstige of verontrustende klachten.