Calprotectinetest bij kinderen: buikpijn en alarmsignalen

Een calprotectinetest bij kinderen is een niet-invasieve ontlastingstest die kan helpen beoordelen of er aanwijzingen zijn voor ontsteking in de darmen. De test wordt vooral overwogen bij aanhoudende buikpijn, langdurige diarree of bloed bij de ontlasting. Een uitslag is geen diagnose: de huisarts of kinderarts beoordeelt deze altijd samen met de klachten, leeftijd, groei en andere onderzoeksresultaten.

Buikpijn bij kinderen heeft vaak een onschuldige oorzaak, zoals verstopping, een infectie of spanning. Heftige, aanhoudende of terugkerende klachten verdienen wel medische beoordeling. Hieronder lees je wat je zelf veilig kunt doen, wanneer je een arts belt en wat calprotectine kan betekenen.

Wat helpt direct tegen buikpijn bij kinderen?

Bij milde buikpijn die pas kort bestaat en waarbij je kind verder niet ernstig ziek oogt, kun je het volgende proberen:

Ontdek de microbioom test

ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens

Microbioom test kit

• Laat je kind rustig zitten of liggen en vraag waar en wanneer de pijn optreedt.
• Geef regelmatig kleine slokjes drinken, vooral bij diarree of braken.
• Een lauwwarme kruik kan prettig zijn; controleer de temperatuur en leg de kruik niet rechtstreeks op de huid.
• Geef lichte porties als je kind wil eten en vermijd tijdelijk grote, zeer vette of sterk gekruide maaltijden.
• Let op de ontlasting, temperatuur, urineproductie en het algemene gedrag van je kind.

Geef geen laxeermiddel, pijnstiller of ander middel speciaal voor buikpijn zonder de bijsluiter te controleren of advies te vragen aan een arts of apotheker. Bij twijfel, toenemende pijn of een ziek kind is medisch advies belangrijker dan thuis afwachten.

Welke soorten buikpijn zijn er?

De plaats en het patroon van de pijn kunnen een arts helpen om mogelijke oorzaken te beoordelen, maar ze geven thuis geen betrouwbare diagnose.

• Krampende pijn: komt in golven en kan voorkomen bij gasvorming, verstopping of een buikvirus.
• Stekende of scherpe pijn: kan verschillende oorzaken hebben, waaronder een ontsteking, maar soms ook een spier- of huidprobleem.
• Constante of zeurende pijn: kan passen bij langdurige verstopping, een functionele darmklacht of een andere aandoening.
• Pijn op één duidelijke plek: vooral wanneer deze erger wordt of samengaat met koorts, braken of bewegingspijn, moet door een arts worden beoordeeld.

Buikpijn kan onder meer samenhangen met verstopping, buikgriep, een urineweginfectie, voedselallergie, coeliakie of inflammatoire darmziekte (IBD). Ook spanning kan lichamelijke klachten geven. Alleen een zorgverlener kan bepalen wat bij een specifiek kind waarschijnlijk is.

Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform

Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest

Bekijk voorbeeld aanbevelingen

Wanneer is buikpijn een alarmsignaal?

Neem contact op met de huisarts of huisartsenpost bij:

• hevige pijn die niet afneemt, snel erger wordt of het bewegen duidelijk belemmert;
• pijn die je kind herhaaldelijk 's nachts wakker maakt;
• bloed bij de ontlasting of zwarte ontlasting, of terugkerend slijm met andere klachten;
• aanhoudende diarree, zeker wanneer deze langer duurt of samengaat met uitdroging;
• onverklaard gewichtsverlies, onvoldoende groei of duidelijke vermoeidheid;
• koorts die aanhoudt of een kind dat duidelijk ziek of suf oogt;
• herhaald braken, bloed bij het braaksel of groen braaksel;
• een harde of opvallend opgezwollen buik;
• weinig plassen, een droge mond of andere tekenen van uitdroging.

Bij ernstige sufheid, benauwdheid, flauwvallen, hevige snel toenemende pijn of een kind dat acuut ernstig ziek is, zoek je direct spoedhulp. Bij pijn bij het plassen, terugkerende buikpijn of twijfel kun je eveneens de huisarts bellen.

Wat is een calprotectinetest?

Calprotectine is een eiwit dat vrijkomt bij activiteit van bepaalde witte bloedcellen. De calprotectinetest meet de hoeveelheid ervan in een ontlastingsmonster. Een verhoogde waarde kan passen bij ontsteking in het maag-darmkanaal, maar kan ook tijdelijk verhoogd zijn door bijvoorbeeld een darminfectie. De test is niet-invasief en kan onderdeel zijn van het onderzoek naar aanhoudende buikpijn, chronische diarree of bloed bij de ontlasting.

De test kan helpen onderscheid te maken tussen klachten waarbij een duidelijke darmontsteking waarschijnlijker is en functionele klachten waarbij geen aantoonbare ontsteking aanwezig is. Dit onderscheid is niet absoluut en de test vervangt geen lichamelijk onderzoek of gesprek met een arts.

Welke calprotectinewaarde is zorgwekkend bij kinderen?

Er bestaat geen universele grens die voor ieder kind geldt. Referentiewaarden verschillen per laboratorium en kunnen afhangen van de leeftijd en de gebruikte testmethode. Baby's en jonge peuters hebben vaak hogere waarden dan oudere kinderen.

2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →

Bij oudere kinderen wordt een waarde onder ongeveer 50 µg/g in veel laboratoria als laag beschouwd. Een licht verhoogde waarde kan tijdelijk zijn, bijvoorbeeld na een darminfectie. Hogere of aanhoudend verhoogde waarden geven meer aanleiding tot verder onderzoek, maar de betekenis hangt altijd af van de klachten en de referentiewaarden van het laboratorium. Bespreek de uitslag daarom met de voorschrijvende arts en verbind er niet zelfstandig een diagnose aan.

Wat kan een verhoogde calprotectine veroorzaken?

Een verhoogde calprotectinewaarde kan verschillende oorzaken hebben. Mogelijkheden zijn onder andere:

• Een darminfectie: een virale of bacteriële gastro-enteritis kan de waarde tijdelijk verhogen.
• Inflammatoire darmziekte: zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Hierbij zijn meestal ook andere klachten of onderzoeksbevindingen aanwezig.
• Coeliakie of een voedselallergie: een afweerreactie kan gepaard gaan met darmklachten en soms een verhoogde waarde.
• Geneesmiddelen: sommige middelen, waaronder NSAID's zoals ibuprofen, kunnen het maag-darmkanaal beïnvloeden. Bespreek medicijngebruik met de arts en stop voorgeschreven medicatie niet zonder overleg.
• Andere oorzaken: de arts beoordeelt de uitslag in de context van het hele klachtenpatroon.

Kan voeding calprotectine verhogen?

Voeding veroorzaakt doorgaans niet rechtstreeks een verhoogde calprotectinewaarde. Als een kind coeliakie of een voedselallergie heeft, kan de afweerreactie op een voedingsmiddel wel bijdragen aan darmklachten en mogelijk aan ontstekingsactiviteit. Pas het dieet van een kind niet ingrijpend aan zonder overleg, omdat dit tekorten of onnodige beperkingen kan veroorzaken.

Wanneer wordt calprotectine bij buikpijn onderzocht?

Een arts kan een calprotectinetest overwegen wanneer buikpijn aanhoudt of terugkeert, vooral in combinatie met:

• langdurige of terugkerende diarree;
• bloed of slijm bij de ontlasting;
• nachtelijke klachten;
• gewichtsverlies, onvoldoende groei of verminderde eetlust;
• koorts of duidelijke vermoeidheid;
• een familiegeschiedenis van IBD.

Bij kortdurende buikpijn zonder alarmsignalen is een calprotectinetest niet altijd nodig. De huisarts bepaalt op basis van het verhaal en onderzoek welke test of vervolgstap passend is.

Word lid van de InnerBuddies-community

Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt

Neem een ​​InnerBuddies-lidmaatschap

Wat gebeurt er na een verhoogde uitslag?

Een verhoogde uitslag is een aanwijzing, geen diagnose. Mogelijke vervolgstappen zijn:

1. bespreken van de klachten, het lichamelijk onderzoek, de groei en de familiegeschiedenis;
2. nagaan of een recente infectie, medicatie of andere factor de uitslag kan beïnvloeden;
3. zo nodig herhalen van de ontlastingstest wanneer de arts dat passend vindt;
4. aanvullend onderzoek, zoals bloedonderzoek, onderzoek naar een infectie of een coeliakietest;
5. verwijzing naar een kinderarts of kindergastro-enteroloog als de klachten of uitslagen daar aanleiding toe geven.

Vervolgonderzoek kan bijvoorbeeld een echo of endoscopie omvatten. Welke stap nodig is, hangt af van de leeftijd, symptomen en eerdere resultaten.

Het darmmicrobioom en calprotectine

Het darmmicrobioom bestaat uit bacteriën en andere micro-organismen in de darm. Het speelt een rol in de darmomgeving en de ontwikkeling van het immuunsysteem. De calprotectinetest meet echter ontstekingsactiviteit en niet de samenstelling van het microbioom. Een microbioomtest is geen diagnose van IBD, coeliakie of een andere aandoening. Bespreek de betekenis van zo'n test en eventuele veranderingen in voeding of leefstijl met een zorgverlener, en gebruik deze niet als vervanging voor medische zorg.

Veelgestelde vragen

Wat kan buikpijn bij een kind betekenen?

Dat kan variëren van verstopping, gasvorming, een buikvirus of spanning tot een urineweginfectie, coeliakie of IBD. De duur, plaats, ernst en bijkomende klachten bepalen mede of onderzoek nodig is.

Hoe weet je of er iets mis is in de buik?

Let op een kind dat steeds zieker wordt, hevige of toenemende pijn heeft, bloed verliest, blijft braken, uitdroogt, koorts houdt, minder groeit of een harde en opgezwollen buik heeft. Bel bij deze signalen de huisarts of huisartsenpost; zoek direct spoedhulp als je kind acuut ernstig ziek is.

2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →

Welke ziekte begint met buikpijn?

Buikpijn kan voorkomen bij veel verschillende aandoeningen, waaronder buikgriep, verstopping, blindedarmontsteking, een urineweginfectie, coeliakie en IBD. Het begin van buikpijn alleen is niet genoeg om een ziekte vast te stellen.

Wanneer is een calprotectinewaarde zorgwekkend?

Dat hangt af van leeftijd, laboratorium en klachten. Een aanhoudend hoge of duidelijk verhoogde waarde verdient beoordeling door een arts, maar een getal op zichzelf stelt geen diagnose.

Kan voeding een verhoogde calprotectine veroorzaken?

Voeding verhoogt calprotectine meestal niet rechtstreeks. Een voedselallergie of coeliakie kan wel een afweerreactie en darmklachten veroorzaken. Verander het dieet van je kind niet ingrijpend zonder professioneel advies.

Conclusie

Een calprotectinetest bij kinderen kan helpen beoordelen of aanhoudende buikpijn of andere darmklachten mogelijk samenhangen met ontsteking. De uitslag moet altijd worden geïnterpreteerd samen met de leeftijd, symptomen, groei en eventuele andere onderzoeken. Bij ernstige, aanhoudende of verergerende klachten, bloed bij de ontlasting, uitdroging of een ziek ogend kind is contact met een huisarts of spoedzorg belangrijk.

Referenties en verder lezen

• van Rheenen PF, Van de Vijver E, Fidler V. Faecal calprotectin for screening of patients with suspected inflammatory bowel disease: systematic review and diagnostic meta-analysis. BMJ. 2010;341:c3369. Lees de publicatie
• Henderson P, et al. The diagnostic accuracy of fecal calprotectin during the investigation of suspected pediatric inflammatory bowel disease. Am J Gastroenterol. 2012;107(6):941–949. Lees de publicatie
• ESPGHAN Working Groups. Role of noninvasive markers and intestinal ultrasound for monitoring IBD in children. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2021;72(5):795–806. Lees de publicatie
• Frías-Lamas E, et al. Fecal Calprotectin in Healthy Children Aged 1–4 Years. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2015;61(1):107–111. Lees de publicatie
• Assa A, et al. Fecal calprotectin in pediatric inflammatory bowel disease: Back to basics and clinical applications. World J Gastroenterol. 2021;27(9):908–931. Lees de publicatie