Błonnik pokarmowy, nazywany też włóknem pokarmowym, to grupa składników roślinnych, które nie są całkowicie trawione w jelicie cienkim. Część z nich dociera do jelita grubego, gdzie może być fermentowana przez mikroorganizmy. Błonnik znajduje się między innymi w warzywach, owocach, roślinach strączkowych, pełnych ziarnach, orzechach i nasionach.
Błonnik wspiera prawidłową pracę przewodu pokarmowego, ale jego działanie zależy od rodzaju, ilości i indywidualnej tolerancji. Przy biegunce niektóre rodzaje, zwłaszcza błonnik rozpuszczalny, mogą pomagać poprawić konsystencję stolca. Nie zastępują jednak nawadniania ani ustalenia przyczyny dolegliwości.
Błonnik rozpuszczalny wiąże wodę; niektóre jego rodzaje tworzą żel. Może wpływać na konsystencję stolca, a część jest fermentowana przez bakterie jelitowe. Do źródeł należą owies, jęczmień, niektóre owoce i warzywa, rośliny strączkowe oraz babka jajowata (psyllium).
Błonnik nierozpuszczalny
Błonnik nierozpuszczalny nie rozpuszcza się w wodzie. Zwiększa objętość stolca i może wspierać regularne wypróżnienia. Występuje między innymi w otrębach, pełnych ziarnach, skórkach warzyw i owoców, orzechach oraz nasionach.
Wiele produktów roślinnych zawiera oba rodzaje błonnika, choć w różnych proporcjach. Nie ma jednego rodzaju ani produktu odpowiedniego dla każdego.
Przy luźnych stolcach błonnik rozpuszczalny, który wiąże wodę i może tworzyć żel, bywa pomocny w regulowaniu ich konsystencji. Psyllium jest jednym z przykładów błonnika stosowanego w tym celu, ale reakcja może być różna. Jeśli rozważasz suplement, postępuj zgodnie z informacjami na etykiecie i popijaj go odpowiednią ilością płynu.
Duża ilość błonnika nierozpuszczalnego może u niektórych osób nasilać częstotliwość wypróżnień lub powodować dyskomfort. Obserwuj własną tolerancję, a ilość błonnika zwiększaj stopniowo. Błonnik, zwłaszcza nierozpuszczalny, może wspierać regularność stolca, ale nie jest uniwersalnym sposobem postępowania przy zaparciach.
Podczas biegunki ważne jest uzupełnianie płynów; w razie potrzeby można skonsultować z farmaceutą lub lekarzem stosowanie doustnego płynu nawadniającego. Błonnik nie zastępuje nawadniania. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawi się krew w stolcu, silny ból, wysoka gorączka lub objawy odwodnienia, albo gdy biegunka utrzymuje się bądź nawraca.
Różnorodne produkty roślinne dostarczają różnych rodzajów błonnika. Wybieraj je zgodnie z własną tolerancją, szczególnie podczas dolegliwości jelitowych, i wprowadzaj stopniowo.
Owies i jęczmień zawierają między innymi beta-glukany.
Fasola, soczewica i ciecierzyca dostarczają błonnika, w tym fermentujących oligosacharydów, które u części osób mogą nasilać gazy.
Owoce, takie jak jabłka i cytrusy, oraz niektóre warzywa zawierają błonnik rozpuszczalny, w tym pektyny.
Pełne ziarna, otręby, orzechy i nasiona są źródłami błonnika, często także nierozpuszczalnego.
Psyllium to źródło błonnika rozpuszczalnego dostępne również w postaci suplementu.
Ilość błonnika zależy od produktu i wielkości porcji, dlatego sprawdzaj etykiety. Nagłe zwiększenie jego spożycia może powodować wzdęcia lub gazy. Suplementy błonnika mogą wpływać na wchłanianie niektórych leków; w razie wątpliwości skonsultuj ich stosowanie z lekarzem lub farmaceutą.
Włókno pokarmowe to inna nazwa błonnika pokarmowego: składników roślinnych, które nie są całkowicie trawione w jelicie cienkim. Wyróżnia się między innymi błonnik rozpuszczalny i nierozpuszczalny.
Czym są naturalne włókna roślinne?
To składniki występujące w roślinach, między innymi w owocach, warzywach, strączkach, pełnych ziarnach, orzechach i nasionach. W żywieniu określa się je jako błonnik pokarmowy.
Czym jest włókno syntetyczne?
Włókno syntetyczne to materiał wytwarzany przez człowieka, na przykład do produkcji tkanin. Nie jest tym samym co błonnik pokarmowy i nie należy do źródeł błonnika w diecie.
Czy włókno szklane to plastik?
Nie. Włókno szklane powstaje ze szkła, a nie z tworzywa sztucznego. Zarówno włókno szklane, jak i włókna syntetyczne to materiały, a nie błonnik pokarmowy.
