Wat zijn cholesterolmetaboliserende darmbacteriën?
Sommige darmbacteriën kunnen cholesterol omzetten in andere stoffen. Een bekend voorbeeld is coprostanol, dat doorgaans minder goed wordt opgenomen en met de ontlasting kan worden uitgescheiden. Onderzoekers bestuderen of deze omzetting invloed heeft op de hoeveelheid cholesterol die in het lichaam beschikbaar is. Het effect op cholesterol in het bloed en de gezondheid verschilt mogelijk per persoon en is nog niet volledig vastgesteld.
Cholesterol is nodig voor onder meer celmembranen, hormonen en galzuren. Het lichaam maakt zelf cholesterol aan, vooral in de lever, en neemt ook cholesterol uit voeding op. De darmmicrobiota — de gemeenschap van micro-organismen in de darm — kan onderdeel zijn van dit complexe proces, naast voeding, erfelijke aanleg en andere lichamelijke factoren.
Bepaalde microben kunnen cholesterol in de darm chemisch veranderen, bijvoorbeeld in coprostanol. Hoeveel omzetting plaatsvindt, hangt af van de aanwezige bacteriestammen en hun activiteit. Alleen de naam van een bacteriesoort zegt niet altijd of die deze functie heeft: eigenschappen kunnen per stam verschillen.
Darmbacteriën beïnvloeden ook galzuren, die helpen bij de vertering en opname van vetten. De wisselwerking tussen bacteriën, galzuren en de stofwisseling van de gastheer is ingewikkeld. Onderzoek naar deze processen is actief, maar het is nog te vroeg om te concluderen dat het stimuleren van één bepaalde bacterie betrouwbaar het cholesterolgehalte verlaagt.
Voeding kan de samenstelling en activiteit van de darmmicrobiota beïnvloeden. Vezelrijke plantaardige voeding levert bijvoorbeeld stoffen die darmbacteriën kunnen gebruiken. De reactie verschilt echter per persoon; er is geen voedingsmiddel of dieet dat specifiek en gegarandeerd cholesterolmetaboliserende bacteriën verhoogt.
Wat betekent dit voor cholesterol en de gezondheid?
De omzetting van cholesterol door darmbacteriën is een mogelijk onderdeel van de regulatie van cholesterol, maar vormt geen bewezen zelfstandige behandeling voor een hoog cholesterolgehalte. Onderzoek naar verbanden tussen de microbiota, bloedvetten en metabole gezondheid levert interessante inzichten op, maar een verband bewijst niet dat bacteriën de verandering veroorzaken. Ook kunnen resultaten uit laboratoriumonderzoek niet zonder meer worden vertaald naar een effect bij mensen.
Vernietigen statines het darmmicrobioom?
Er is geen goede basis om te zeggen dat statines het darmmicrobioom vernietigen. Onderzoek naar mogelijke effecten van statines op darmbacteriën is nog in ontwikkeling en de bevindingen zijn niet eenduidig. Statines worden voorgeschreven om cholesterol te verlagen en het risico op hart- en vaatziekten te helpen verminderen. Stop of verander een voorgeschreven medicijn niet zonder overleg met je arts.
Wat is het beste probioticum om cholesterol te verlagen?
Er is geen probioticum dat voor iedereen bewezen het beste is om cholesterol te verlagen. Onderzochte effecten kunnen afhangen van de specifieke stam, de hoeveelheid en de persoon. Een probioticum is geen vervanging voor voorgeschreven cholesterolverlagende medicatie of medisch advies. Bespreek gebruik met een arts of apotheker als je een aandoening hebt of medicijnen gebruikt.
Voor algemene ondersteuning van een gevarieerde darmmicrobiota kun je kiezen voor een gevarieerd eetpatroon met verschillende plantaardige voedingsmiddelen en voldoende vezels, bijvoorbeeld uit groenten, fruit, peulvruchten en volkorenproducten. Dit is geen specifieke behandeling voor cholesterol. De aanpak van een verhoogd cholesterol hangt af van je persoonlijke gezondheid en kan aanpassingen in leefstijl en, wanneer nodig, medicatie omvatten.
Je darmmicrobiota hoeft meestal niet te worden gereset. De samenstelling verandert voortdurend en wordt beïnvloed door onder meer voeding, medicatie en leefomgeving. Er is geen bewezen detox of snelle methode die de darmbacteriën opnieuw instelt. Een gevarieerd eetpatroon en andere gezonde gewoonten kunnen de darmgezondheid ondersteunen, maar veranderen de microbiota niet op een gegarandeerde manier.
Hoe weet je of je te veel darmbacteriën hebt?
Er bestaat geen algemene test die vaststelt dat iemand simpelweg te veel darmbacteriën heeft. De darm bevat van nature veel micro-organismen. Klachten alleen kunnen niet aangeven welke bacteriën aanwezig zijn of of er sprake is van een specifieke aandoening. Laat aanhoudende of ernstige klachten beoordelen door een zorgverlener; die kan bepalen of onderzoek nodig is.
Wat je uit het onderzoek kunt meenemen
Sommige darmbacteriën kunnen cholesterol omzetten, maar de betekenis daarvan voor het cholesterolgehalte in het bloed en de gezondheid wordt nog onderzocht. Probiotica, microbiometests of het veranderen van bacteriën zijn geen bewezen vervanging voor reguliere cholesterolzorg. Bespreek vragen over je cholesterol of medicatie met een zorgverlener.