GABA a oś jelito–mózg
Oś jelito–mózg to dwukierunkowa sieć komunikacji obejmująca m.in. układ nerwowy, hormonalny i odpornościowy. Bakterie jelitowe mogą wytwarzać substancje wpływające na lokalne środowisko jelita i uczestniczyć w sygnalizacji w tej osi. Nie oznacza to jednak, że GABA wytworzone w jelicie bezpośrednio dociera do mózgu lub wywołuje określony efekt psychiczny.
Wpływ mikrobioty na samopoczucie jest złożony, a znaczenie GABA pochodzącego od bakterii u ludzi nadal wymaga badań. Wyników eksperymentów laboratoryjnych i badań na zwierzętach nie należy traktować jako dowodu, że probiotyk produkujący GABA leczy lęk, depresję, bezsenność lub inne schorzenia.
Jak wspierać różnorodność mikrobioty?
Nie ma sprawdzonej diety, która gwarantuje zwiększenie liczby bakterii produkujących GABA. Można natomiast wspierać ogólną różnorodność mikrobioty, wybierając sposób odżywiania dostarczający różnorodnych źródeł błonnika, takich jak warzywa, owoce, rośliny strączkowe i pełne ziarna. Błonnik jest wykorzystywany przez mikroorganizmy jelitowe, ale jego wpływ na konkretne bakterie i produkcję GABA może być różny.
Żywność fermentowana może zawierać żywe mikroorganizmy lub GABA, lecz skład zależy od produktu i procesu fermentacji. Nie każdy produkt fermentowany zawiera szczepy produkujące GABA, a spożywanie go nie gwarantuje określonego efektu zdrowotnego.
Probiotyki i prebiotyki
- Probiotyki działają szczepozależnie. Przy wyborze produktu sprawdź, czy podano pełną nazwę szczepu, a nie tylko rodzaj lub gatunek.
- Prebiotyki, w tym niektóre rodzaje błonnika, mogą być wykorzystywane przez mikroorganizmy jelitowe. Nie wskazują jednak same w sobie, że wzrośnie produkcja GABA.
- Synbiotyk łączy probiotyk z prebiotykiem, ale jego działanie również zależy od konkretnych składników i dowodów dla danego produktu.
Nie odstawiaj ani nie zmieniaj leków, w tym antybiotyków, w celu modyfikowania mikrobioty. W przypadku choroby, obniżonej odporności, ciąży lub rozważania suplementacji skonsultuj wybór z lekarzem lub farmaceutą.