Wiek zachorowania na IBD: objawy i bardzo wczesny początek
IBD może rozpocząć się w każdym wieku, choć najczęściej rozpoznaje się je u młodych dorosłych, a drugi szczyt zachorowań obserwuje się w późniejszym wieku. Bardzo wczesny początek IBD, określany jako VEO-IBD, oznacza rozpoznanie choroby przed ukończeniem 6. roku życia. Poniżej wyjaśniamy, jakie są typowe przedziały wieku, pierwsze objawy, możliwe tempo rozwoju choroby oraz czym różnią się jej najczęstsze postacie.
Najważniejsze informacje
- IBD może wystąpić u niemowląt, dzieci, dorosłych i osób starszych.
- Najczęściej choroba jest rozpoznawana około 20.–30. roku życia, a drugi szczyt przypada mniej więcej na 50.–60. rok życia.
- Bardzo wczesny początek IBD oznacza rozpoznanie przed 6. urodzinami.
- Objawy zależą między innymi od wieku oraz od tego, czy występuje choroba Leśniowskiego-Crohna, czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
- Objawy mogą narastać stopniowo, ale u części osób początek jest bardziej nagły.
W jakim wieku najczęściej zaczyna się IBD?
Choroba zapalna jelit ma często tak zwany dwuszczytowy rozkład wieku zachorowania. Pierwszy, zwykle większy szczyt przypada na młodą dorosłość, około 20.–30. roku życia. Drugi obserwuje się zazwyczaj między 50. a 60. rokiem życia. Są to ogólne wzorce populacyjne, a nie granice wykluczające zachorowanie poza tymi przedziałami.
Odkryj test mikrobiomu
Laboratorium UE z certyfikatem ISO • Próbka zachowuje stabilność podczas transportu • Dane zabezpieczone zgodnie z RODO
Choroba Leśniowskiego-Crohna bywa rozpoznawana nieco wcześniej niż wrzodziejące zapalenie jelita grubego, jednak przedziały te częściowo się pokrywają. Sam wiek nie wystarcza do rozpoznania IBD. Lekarz bierze pod uwagę objawy, badanie fizykalne oraz wyniki odpowiednich badań.
Czym jest bardzo wczesny początek IBD?
VEO-IBD to określenie IBD rozpoznanego przed ukończeniem 6. roku życia. Jest to część pediatrycznych chorób zapalnych jelit. U tak małych dzieci podobne objawy mogą mieć również inne przyczyny, dlatego rozpoznanie wymaga oceny przez pediatrę i gastroenterologa dziecięcego.
Zobacz przykładowe rekomendacje z platformy InnerBuddies
Zapoznaj się z rekomendacjami platformy InnerBuddies dotyczącymi odżywiania, suplementów, dziennika żywieniowego i przepisów kulinarnych, które mogą zostać wygenerowane na podstawie testu mikrobiomu jelitowego
W niektórych przypadkach lekarz może rozważyć szerszą diagnostykę, na przykład w kierunku zaburzeń odporności lub uwarunkowań genetycznych. Nie oznacza to, że każde IBD u dziecka ma podłoże genetyczne. VEO-IBD może mieć zróżnicowany przebieg i wymaga indywidualnej oceny, zwłaszcza gdy objawy są nasilone, utrudniają rozwój lub nie ustępują.
Jakie są pierwsze objawy IBD?
Pierwsze objawy bywają różne i nie są charakterystyczne wyłącznie dla IBD. Mogą obejmować:
- utrzymującą się lub nawracającą biegunkę,
- ból brzucha, skurcze lub wyraźną pilną potrzebę wypróżnienia,
- krew albo śluz w stolcu,
- zmęczenie i obniżoną tolerancję wysiłku,
- niezamierzoną utratę masy ciała lub słabszy apetyt,
- gorączkę albo inne objawy ogólne, jeśli towarzyszą dolegliwościom jelitowym.
Objawy u niemowląt i małych dzieci
U dzieci z VEO-IBD mogą wystąpić przewlekła biegunka, krew lub śluz w stolcu, niechęć do jedzenia, ból brzucha oraz słaby przyrost masy ciała lub wzrostu. U małego dziecka trudność w opisaniu dolegliwości może sprawić, że ważnymi wskazówkami są zmiana zachowania, osłabienie i problemy z rozwojem.
Objawy u nastolatków i dorosłych
U nastolatków i dorosłych częściej zwraca się uwagę na biegunkę, bóle brzucha, parcie na stolec, krew w stolcu, zmęczenie oraz utratę masy ciała. U nastolatków przewlekły stan zapalny może współwystępować z wolniejszym wzrastaniem lub opóźnieniem dojrzewania, ale przyczyny takich problemów mogą być różne.
Szybki test w 2 minuty Czy test mikrobiomu jelitowego jest dla Ciebie przydatny? Odpowiedz na kilka krótkich pytań i sprawdź, czy test mikrobiomu jest dla Ciebie naprawdę przydatny. ✔ Zajmuje tylko 2 minuty ✔ Na podstawie Twoich objawów i stylu życia ✔ Jasna rekomendacja tak/nie Sprawdź, czy test jest dla mnie odpowiedni →Objawy u osób starszych
U osób starszych objawy mogą przypominać inne choroby przewodu pokarmowego lub działania niepożądane leków. Przewlekła biegunka, krew w stolcu, ból brzucha, niedokrwistość albo niezamierzona utrata masy ciała wymagają omówienia z lekarzem, niezależnie od wieku.
Jak szybko rozwija się IBD?
IBD jest chorobą przewlekłą, ale jej początek może wyglądać różnie. U jednej osoby objawy narastają przez tygodnie lub miesiące, a u innej pojawiają się stosunkowo szybko. Nasilenie objawów nie pozwala samodzielnie określić przyczyny ani przewidzieć dalszego przebiegu.
U małych dzieci odwodnienie, zaburzenia odżywiania lub pogorszenie stanu ogólnego mogą rozwijać się szybciej niż u dorosłych. Dlatego utrzymujące się objawy u dziecka powinny być ocenione przez lekarza. Pilnej pomocy wymagają między innymi silny lub narastający ból brzucha, znaczne odwodnienie, obfite krwawienie z przewodu pokarmowego, omdlenie, wysoka gorączka z wyraźnym osłabieniem lub szybko pogarszający się stan.
Choroba Leśniowskiego-Crohna a wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Choroba Leśniowskiego-Crohna może dotyczyć różnych odcinków przewodu pokarmowego i powodować między innymi ból brzucha, biegunkę oraz utratę masy ciała. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego obejmuje jelito grube, a częstymi objawami są krwista biegunka, parcie na stolec i częste wypróżnienia. Objawy mogą się nakładać, dlatego ich opis nie zastępuje badań diagnostycznych.
Zostań członkiem społeczności InnerBuddies
Wykonuj badanie mikrobiomu jelitowego co kilka miesięcy i śledź swoje postępy, stosując się jednocześnie do naszych zaleceń
Jak rozpoznaje się podejrzenie IBD?
W przypadku utrzymujących się lub nawracających objawów lekarz może zebrać szczegółowy wywiad, wykonać badanie fizykalne i zlecić badania krwi oraz kału. W zależności od sytuacji potrzebne mogą być także badania endoskopowe lub obrazowe. Zakres diagnostyki zależy od wieku, objawów i wyników wcześniejszych badań.
Nie należy samodzielnie rozpoznawać IBD na podstawie pojedynczego objawu ani wyniku badania domowego. Jeśli objawy są uporczywe, nasilają się lub budzą niepokój, warto skontaktować się z lekarzem. W przypadku dziecka pomocna może być konsultacja pediatry i gastroenterologa dziecięcego.
Mikrobiom jelitowy a ocena zdrowia jelit
Badania naukowe wskazują na związek między składem mikrobiomu jelitowego a IBD, ale zależności te są złożone. Analiza mikrobiomu, na przykład za pomocą testu mikrobiomu InnerBuddies, może dostarczyć informacji o obecności określonych mikroorganizmów w próbce kału.
Test mikrobiomu nie służy do rozpoznawania, wykluczania ani leczenia IBD i nie powinien zastępować konsultacji ani standardowych badań medycznych. Wynik najlepiej omawiać z wykwalifikowanym specjalistą, szczególnie gdy występują krew w stolcu, przewlekła biegunka, ból brzucha, utrata masy ciała lub objawy u dziecka.
Szybki test w 2 minuty Czy test mikrobiomu jelitowego jest dla Ciebie przydatny? Odpowiedz na kilka krótkich pytań i sprawdź, czy test mikrobiomu jest dla Ciebie naprawdę przydatny. ✔ Zajmuje tylko 2 minuty ✔ Na podstawie Twoich objawów i stylu życia ✔ Jasna rekomendacja tak/nie Sprawdź, czy test jest dla mnie odpowiedni →Najczęściej zadawane pytania
Jaki jest typowy wiek zachorowania na IBD?
IBD najczęściej rozpoznaje się u młodych dorosłych, około 20.–30. roku życia. Drugi szczyt przypada mniej więcej na 50.–60. rok życia, ale choroba może pojawić się także poza tymi przedziałami.
Jakie były pierwsze objawy IBD?
Do możliwych pierwszych objawów należą przewlekła lub nawracająca biegunka, ból brzucha, krew albo śluz w stolcu, pilna potrzeba wypróżnienia, zmęczenie i utrata masy ciała. U dzieci mogą pojawić się także słaby przyrost masy ciała lub wzrostu oraz niechęć do jedzenia. Objawy te nie są swoiste dla IBD.
Jak szybko rozwija się IBD?
Objawy mogą narastać stopniowo przez tygodnie lub miesiące, ale u części osób początek jest szybszy. U małych dzieci szczególnie ważne jest monitorowanie nawodnienia, odżywienia i stanu ogólnego przez lekarza.
Czy IBD może rozwinąć się w każdym wieku?
Tak. IBD może wystąpić od niemowlęctwa do późnej dorosłości. Wiek zmienia prawdopodobieństwo i sposób prezentacji objawów, ale nie wyklucza choroby. Utrzymujące się lub niepokojące objawy wymagają konsultacji medycznej.