Wprowadzenie do cukrzycy i mikrobiomu jelitowego

Cukrzyca jest przewlekłą chorobą metaboliczną charakteryzującą się podwyższonym poziomem glukozy we krwi z powodu upośledzonego wydzielania insuliny, działania insuliny lub obu tych czynników. Cukrzycę klasyfikuje się głównie na dwa typy: cukrzyca typu 1 (T1D), będąca chorobą autoimmunologiczną prowadzącą do niedoboru insuliny, oraz cukrzyca typu 2 (T2D), głównie związana z insulinoopornością. Częstość występowania cukrzycy na świecie gwałtownie wzrosła, stanowiąc poważne wyzwanie dla systemów opieki zdrowotnej.

Nowe badania wskazały, że mikrobiom jelitowy jest kluczowym czynnikiem wpływającym na metabolizm człowieka i stany chorobowe, w tym cukrzycę. Mikrobiom jelitowy odnosi się do różnorodnej i dynamicznej społeczności mikroorganizmów zamieszkujących przewód pokarmowy. Te mikroby wchodzą w bliskie interakcje z gospodarzem poprzez różne szlaki wpływające na funkcje układu odpornościowego, homeostazę energetyczną i reakcje zapalne.

Zrozumienie markerów i wzorców mikrobiomu związanych z cukrzycą oferuje nowe spojrzenie na patofizjologię choroby. Wiedza ta daje nadzieję na opracowanie innowacyjnych narzędzi diagnostycznych, strategii terapeutycznych oraz spersonalizowanych podejść medycznych opartych na modyfikacji mikrobiomu.

Przegląd dynamiki mikrobiomu jelitowego

Mikrobiom jelitowy składa się z bilionów bakterii, archeonów, wirusów i grzybów. Ten ekosystem kształtowany jest przez genetykę, dietę, styl życia, leki oraz ekspozycje środowiskowe. Jego skład i funkcjonalność ciągle się zmieniają w ciągu życia jednostki.

Bakterie jelitowe należą głównie do dwóch bakteriofili: Firmicutes oraz Bacteroidetes, z mniejszym udziałem Actinobacteria, Proteobacteria i innych. Taksony te tworzą złożone symbiotyczne relacje z gospodarzem, wspomagając rozkład składników odżywczych, syntezę witamin oraz edukację układu odpornościowego.

Zaburzenia w społeczności mikrobiologicznej, zwane dysbiozą, są związane z różnymi chorobami, w tym zaburzeniami metabolicznymi takimi jak cukrzyca. Dysbioza może zaburzać integralność bariery jelitowej, sprzyjać stanom zapalnym oraz wpływać na wrażliwość na insulinę.

Związek między mikrobiotą jelitową a cukrzycą

Ostatnie badania sugerują, że zmiany w składzie mikrobiomu jelitowego poprzedzają lub towarzyszą pojawieniu się cukrzycy. Zarówno w T1D, jak i T2D, różnorodność mikrobiomu i konkretne populacje bakterii często ulegają znaczącym zmianom.

Proponowane mechanizmy zmian wywołanych przez mikrobiom to modulacja szlaków zapalnych, produkcja metabolitów wpływających na metabolizm glukozy, zmiana przepuszczalności jelit oraz dysregulacja układu odpornościowego.

Nowatorskie markery oparte na mikrobiomie mogą potencjalnie poprawić wczesne wykrywanie ryzyka cukrzycy, monitorować postęp choroby, a nawet służyć jako cele terapeutyczne.