Th17-cellen zijn een type CD4+-T-helpercel. Ze maken deel uit van het immuunsysteem en helpen vooral bij de afweer tegen bepaalde extracellulaire bacteriën en schimmels. In de darm kunnen signalen van microben en immuuncellen hun ontwikkeling en activiteit beïnvloeden.
Th17-cellen ondersteunen de bescherming van slijmvliezen door afweersignalen af te geven en andere immuuncellen, waaronder neutrofielen, te helpen reageren op mogelijke bedreigingen. Hun invloed hangt af van de plek en de omstandigheden; ze werken samen met andere onderdelen van het immuunsysteem.
Th17-cellen ontstaan wanneer naïeve CD4+-T-cellen signalen ontvangen van antigeenpresenterende cellen en cytokinen, kleine eiwitten die de communicatie tussen immuuncellen regelen. Welke combinatie van signalen nodig is, kan verschillen tussen mensen, weefsels en omstandigheden. IL-1, IL-6 en TGF-β kunnen bijdragen aan de differentiatie; IL-23 kan de verdere ontwikkeling en activiteit van bepaalde Th17-cellen ondersteunen.
Darmbacteriën beïnvloeden dit proces indirect en soms via contact met de darmwand. Ze kunnen immuuncellen en epitheelcellen signalen geven die de lokale afweer mee vormgeven. De microbiota is daarbij één factor naast onder meer de genetische achtergrond, voeding, leeftijd en gezondheidstoestand.
Gesegmenteerde filamenteuze bacteriën (SFB) zijn een bekend onderzoeksmodel voor bacteriën die Th17-cellen kunnen stimuleren. Onderzoek bij dieren laat zien dat SFB in bepaalde omstandigheden de lokale Th17-respons beïnvloeden. Dat betekent niet dat dezelfde effecten bij mensen optreden: SFB komen niet op dezelfde manier voor bij alle diersoorten en mensen.
Ook andere bacteriën en hun producten kunnen immuunresponsen beïnvloeden. De uitkomst hangt af van de bacteriestam, de samenstelling van de rest van de microbiota en de omstandigheden in de darm. Daarom is het te simplistisch om één bacteriesoort zonder context als gunstig of schadelijk voor Th17-cellen aan te merken.
Th17-cellen staan vooral bekend om de productie van IL-17A en IL-17F. Afhankelijk van hun omgeving kunnen ze ook andere signaalstoffen produceren, zoals IL-22. Deze stoffen kunnen lokale afweerreacties beïnvloeden, waaronder het aantrekken van neutrofielen en het stimuleren van beschermende reacties aan slijmvliezen. Het precieze profiel verschilt per cel en situatie.
Zijn Th17-cellen goed of slecht?
Th17-cellen zijn niet simpelweg goed of slecht. Een passende Th17-respons kan bijdragen aan de afweer tegen bepaalde bacteriën en schimmels. Een ontregelde of aanhoudende respons kan daarentegen in sommige omstandigheden bijdragen aan ontsteking. De rol van deze cellen verschilt per aandoening en lichaamsweefsel; een verband met een ziekte bewijst op zichzelf niet dat Th17-cellen de oorzaak zijn.
Wat weten we over Th17-cellen en de darmmicrobiota?
De wisselwerking tussen darmbacteriën en Th17-cellen is complex. Veel details over specifieke bacteriën en mechanismen komen uit laboratorium- en dieronderzoek. De resultaten zijn niet automatisch te vertalen naar mensen, en een analyse van de microbiota kan op zichzelf niet vaststellen hoeveel Th17-cellen actief zijn of een immuunziekte diagnosticeren.
Onderzoekers bestuderen deze interacties om beter te begrijpen hoe de darmomgeving de afweer beïnvloedt. Er is nog geen basis om één specifieke bacterie, probioticum of voedingsaanpassing aan te bevelen om Th17-cellen bij een individu gericht te sturen. Bespreek vragen over immuunziekten of behandelingen met een arts.