Hoe butyraatproducerende bacteriën bijdragen aan de darmgezondheid

Syntrofie: samenwerking tussen microben uitgelegd

Wat zijn butyraatproducerende darmbacteriën?

Butyraatproducerende darmbacteriën zijn micro-organismen die butyraat aanmaken wanneer ze bepaalde voedingsvezels en andere koolhydraten fermenteren. Butyraat is een korteketenvetzuur (KKVZ) dat vooral in de dikke darm ontstaat en daar onder meer als energiebron dient voor cellen van de darmwand.

Butyraat is een van de korteketenvetzuren die darmbacteriën produceren; acetaat en propionaat zijn andere voorbeelden. De hoeveelheid butyraat die wordt gevormd, hangt onder meer af van de aanwezige bacteriën, hun samenwerking en het voedsel dat beschikbaar is. De samenstelling van het microbioom verschilt per persoon.

Wat doet butyraat in het lichaam?

In de dikke darm gebruiken darmwandcellen butyraat als energiebron. Onderzoek suggereert daarnaast dat butyraat betrokken is bij de werking van de darmbarrière en de regulering van lokale immuun- en ontstekingsprocessen. De mogelijke effecten buiten de darm worden nog onderzocht.

Een lagere aanwezigheid van bepaalde butyraatproducenten of lagere butyraatwaarden is in onderzoek in verband gebracht met onder meer inflammatoire darmziekten. Zo’n verband bewijst niet dat een tekort de aandoening veroorzaakt. Ook is butyraat geen bewezen behandeling of preventie voor een ziekte.

Order a test! Order annual subscription with 2 or 3 tests!

2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past

Welke darmbacteriën produceren butyraat?

Butyraatproductie komt voor bij verschillende bacteriën, vooral binnen de groepen Lachnospiraceae en Ruminococcaceae. Veelvoorkomende voorbeelden zijn Faecalibacterium prausnitzii, soorten van het geslacht Roseburia en Anaerobutyricum hallii. Ook Eubacterium rectale kan butyraat produceren.

De aanwezigheid van één bepaalde soort vertelt niet op zichzelf hoe gezond iemands darmmicrobioom is. Bacteriën werken samen in een gemeenschap en verschillen in hun vermogen om voedingsstoffen te verwerken. Dieet, leeftijd, gezondheid en andere factoren kunnen de samenstelling van die gemeenschap beïnvloeden.

Hoe maken bacteriën butyraat?

In de dikke darm breken bacteriën fermenteerbare koolhydraten af, waaronder vezels en resistent zetmeel. Verschillende bacteriesoorten kunnen ook elkaars tussenproducten gebruiken. Zo kan een bacterie stoffen produceren die een andere microbe verder omzet tot butyraat. Deze samenwerking heet cross-feeding.

De belangrijkste productieroute gebruikt acetyl-CoA als tussenproduct. De details van de route verschillen per bacterie; voor het begrijpen van de dagelijkse rol van butyraat is vooral van belang dat de productie afhankelijk is van zowel de microben als het beschikbare substraat.

Propionaat betekenis: wat is propionzuur en wat doet het? Functionele groepen darmbacteriën: zuurstofgevoelig en -tolerant

Syntrofie: samenwerking tussen microben uitgelegd

Hoe kun je butyraatproducerende bacteriën ondersteunen?

Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende vezelrijke plantaardige producten kan bacteriën in de dikke darm voorzien van fermenteerbare koolhydraten. Denk aan groenten, fruit, peulvruchten, volkorenproducten, noten en zaden. Resistent zetmeel komt onder meer voor in peulvruchten en in gekookte en afgekoelde aardappelen of rijst.

Niet iedere vezel wordt op dezelfde manier gefermenteerd en de reactie verschilt per persoon. Verhoog de hoeveelheid vezels geleidelijk en drink voldoende. Bij aanhoudende klachten of een aandoening waarbij voedingsaanpassingen nodig zijn, bespreek veranderingen met een arts of diëtist.

Regelmatige lichaamsbeweging, voldoende slaap en niet roken ondersteunen de algemene gezondheid. Ze garanderen geen hogere butyraatproductie, maar passen wel bij een gezonde leefstijl. Probiotica bevatten bovendien niet automatisch butyraatproducerende bacteriën; het effect hangt af van de specifieke stam en het product.

Butyraat in voeding en supplementen

Butyraat ontstaat voornamelijk door bacteriële fermentatie in de dikke darm. Kleine hoeveelheden komen ook van nature voor in sommige voedingsmiddelen, vooral in zuivelvet zoals boter en bepaalde kazen. Deze voedingsbronnen zijn niet hetzelfde als het stimuleren van de productie van butyraat in de darm.

Butyraatsupplementen zijn verkrijgbaar in verschillende vormen, maar er is geen universeel beste vorm of dosering vastgesteld voor iedereen. Supplementen kunnen bijwerkingen geven, zoals maag-darmklachten. Overleg bij zwangerschap, medicijngebruik, een medische aandoening of twijfel eerst met een zorgverlener.

Order a test! Order annual subscription with 2 or 3 tests!

2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past

Wat weten we over butyraat en gezondheid?

Butyraat speelt een rol in de omgeving van de dikke darm en is onderwerp van onderzoek naar de darmbarrière, immuunfunctie en verschillende gezondheidsaandoeningen. Bij inflammatoire darmziekten zijn veranderingen in darmbacteriën en korteketenvetzuren waargenomen, maar de bevindingen tonen niet aan dat butyraat alleen de oorzaak of oplossing is.

Ook de mogelijke relatie tussen darmbacteriën, butyraat en mentale gezondheid wordt onderzocht. De communicatie tussen darm en hersenen is complex; er is onvoldoende bewijs om te stellen dat het verhogen van butyraat psychische aandoeningen voorkomt of behandelt. Onderzoeksresultaten over groepen mensen zijn bovendien niet zonder meer toepasbaar op een individu.

Klachten zoals een opgeblazen gevoel, diarree, verstopping of buikpijn kunnen veel oorzaken hebben. Ze zijn geen betrouwbare manier om ‘slechte bacteriën’ of een tekort aan butyraat vast te stellen. Raadpleeg een arts bij aanhoudende, ernstige of verergerende klachten.

Propionaat betekenis: wat is propionzuur en wat doet het? Functionele groepen darmbacteriën: zuurstofgevoelig en -tolerant

Veelgestelde vragen over butyraat

Wat zijn korteketenvetzuren?

Korteketenvetzuren zijn vetzuren die darmbacteriën onder andere vormen bij de fermentatie van vezels. De bekendste zijn acetaat, propionaat en butyraat. Ze kunnen verschillende functies hebben in de darm en het lichaam.

Waarin zit butyraat?

Butyraat wordt vooral in de dikke darm geproduceerd wanneer bacteriën fermenteerbare koolhydraten verwerken. Kleine hoeveelheden komen ook voor in boter en sommige kazen. Vezelrijke voeding levert niet simpelweg butyraat, maar kan bacteriën wel materiaal geven om het in de darm te vormen.

Wat is de Nederlandse vertaling van butyraat?

Butyraat is de Nederlandse term voor butyrate. Het wordt ook wel butyraat-ion genoemd; boterzuur is de bijbehorende zuurvorm.

Hoe houd ik mijn darmen gezond?

Eet gevarieerd, met voldoende vezelrijke plantaardige voeding, beweeg regelmatig en zorg voor voldoende slaap. Er bestaat geen aanpak die voor iedereen hetzelfde werkt. Bespreek aanhoudende darmklachten of grote veranderingen in je dieet met een zorgverlener.

Propionaat betekenis: wat is propionzuur en wat doet het? Functionele groepen darmbacteriën: zuurstofgevoelig en -tolerant

Find more details about Functionele groepen

You can find more information on the related topics below.

Lees meer over darmbacteriën en butyraat

Bekijk meer artikelen