Wat is het holomicrobioom? Uitleg over het Groeifonds-project
Het holomicrobioom is het geheel van microbiomen in en rond mensen, dieren, planten, bodem en andere leefomgevingen, inclusief de wisselwerkingen daartussen. In dit artikel lees je wat de term precies betekent, wat het Nederlandse Holomicrobiome Groeifonds-project onderzoekt en wat microbiomen zoals het darmmicrobioom kunnen betekenen voor gezondheid en duurzaamheid.
Het project combineert fundamenteel en toegepast onderzoek. Onderzoeksresultaten leiden niet automatisch tot een medische behandeling of persoonlijk gezondheidsadvies, maar kunnen wel helpen om toekomstige innovaties beter te onderbouwen.
Wat is een microbioom? De betekenis uitgelegd
Een microbioom is een gemeenschap van micro-organismen, zoals bacteriën, schimmels en andere microben, in een bepaalde omgeving. De betekenis gaat verder dan één bacteriesoort: het gaat om de gemeenschap én de omgeving waarin die leeft. Je kunt bijvoorbeeld spreken over het darmmicrobioom, het huidmicrobioom, het bodemmicrobioom of het microbioom van een plant.
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
De samenstelling verschilt per omgeving en kan worden beïnvloed door onder meer voeding, leefstijl, klimaat en bodemgesteldheid. Onderzoekers bestuderen daarom zowel welke micro-organismen aanwezig zijn als wat ze doen en hoe ze samenwerken met hun gastheer of omgeving.
Wat is het darmmicrobioom?
Het darmmicrobioom is de verzameling micro-organismen die in de darm leeft. Het behoort tot de meest bestudeerde microbiomen, omdat het samenhangt met de vertering van voedsel en mogelijk met andere processen in het lichaam. De precieze rol van afzonderlijke microben verschilt van persoon tot persoon en is nog volop onderwerp van onderzoek.
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
Wat betekent holomicrobioom?
Het woord holomicrobioom combineert holo, dat geheel betekent, met microbioom. De term benadrukt dat microbiomen niet altijd los van elkaar moeten worden bekeken: micro-organismen en hun genen bewegen bijvoorbeeld door voedselketens en ecosystemen, waardoor processen in bodem, plant, dier en mens met elkaar kunnen samenhangen.
Dat betekent niet dat iedere verandering in het ene microbioom automatisch een verandering in een ander veroorzaakt. De relaties zijn complex en vragen zorgvuldig onderzoek. Het holomicrobioom is vooral een onderzoeksvisie waarin verschillende microbiële ecosystemen in samenhang worden bestudeerd.
Wat is het Nederlandse Holomicrobiome Groeifonds-project?
Het Holomicrobiome Groeifonds-project is een Nederlands publiek-privaat onderzoeksinitiatief. Volgens de projectinformatie kreeg het in maart 2024 €200 miljoen toegekend vanuit het Nationaal Groeifonds. Het doel is om kennis over microbiomen te bundelen, onderlinge interacties beter in kaart te brengen en modellen en toepassingen te ontwikkelen.
Door expertise uit de gezondheidszorg, landbouw, ecologie, voeding, biotechnologie en overheid te combineren, wil het consortium Nederland sterker positioneren op het gebied van microbioomonderzoek. De waarde van toekomstige toepassingen moet blijken uit verder onderzoek, validatie en beoordeling van veiligheid en werkzaamheid.
Waarom is onderzoek naar het holomicrobioom belangrijk?
Microbiomen spelen een rol in veel ecosystemen. Een holistische aanpak kan verbanden zichtbaar maken die bij bestudering van één afzonderlijke omgeving minder opvallen:
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →- Gezondheid en voeding: onderzoekers kunnen bestuderen hoe het menselijk darmmicrobioom samenhangt met voeding, leefomgeving en andere factoren. Dit levert geen individuele diagnose op.
- Duurzame landbouw: onderzoek naar planten- en bodemmicrobiomen kan bijdragen aan kennis over bodemkwaliteit, plantengroei en weerbaarheid van landbouwsystemen.
- Milieu en water: microbiële gemeenschappen in bodem en water kunnen worden onderzocht als onderdeel van bredere ecologische processen.
- Innovatie: betere kennis kan nieuwe voedings-, landbouw- en biotechnologische toepassingen ondersteunen, mits deze zorgvuldig worden getest.
Belangrijkste doelstellingen
- Microbiomen in kaart brengen: gegevens verzamelen over microbiële gemeenschappen in verschillende omgevingen.
- Interacties begrijpen: onderzoeken hoe microbiomen en hun omgeving elkaar beïnvloeden.
- Gezondheid en duurzaamheid ondersteunen: kennis vertalen naar mogelijke toepassingen voor mens, dier, plant en planeet.
- Wetenschap en bedrijfsleven verbinden: samenwerking stimuleren tussen universiteiten, onderzoeksinstituten, bedrijven en overheden.
Wie werken eraan mee?
Het Groeifonds-project brengt organisaties uit verschillende sectoren samen:
- Universiteiten en universitair medische centra: tien universiteiten en vijf umc's, waaronder de Universiteit van Amsterdam, Wageningen University & Research en Amsterdam UMC.
- Onderzoeksorganisaties: zoals het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) en KWR Water Research Institute.
- Bedrijven: zoals DSM, Danone en InnerBuddies, die onderzoekskennis vertalen naar mogelijke producten en diensten.
- Overheid: het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
Wat is microbiome science?
Microbiome science, of microbioomwetenschap, is het multidisciplinaire onderzoeksgebied dat microbiële gemeenschappen en hun interacties bestudeert. Het combineert onder meer microbiologie, genetica, ecologie, bio-informatica, voedingswetenschap en geneeskunde. Onderzoekers gebruiken daarbij onder andere DNA- en RNA-analyses, metabolietenmetingen, computermodellen en gecontroleerde experimenten.
Een laboratoriumtest of microbioomanalyse is echter een momentopname. De uitslag is niet op zichzelf een medische diagnose en moet altijd worden geïnterpreteerd in de juiste context.
Hoe word je microbiome scientist?
Er is niet één vaste route naar een carrière in microbioomonderzoek. Een gebruikelijk pad bestaat uit een opleiding in bijvoorbeeld biologie, biomedische wetenschappen, microbiologie, voeding of bio-informatica, gevolgd door ervaring met laboratoriumonderzoek of data-analyse en specialisatie via een master, stage of promotietraject. Omdat microbioomonderzoek meerdere vakgebieden raakt, is samenwerking met andere disciplines belangrijk. Ook functies in datawetenschap, kwaliteitsbeheer, onderzoekscommunicatie en productontwikkeling sluiten aan bij het vakgebied.
Wat is de impactfactor van microbiome?
Een impactfactor is geen eigenschap van het microbioom of van microbioomwetenschap. Het is een bibliometrische maatstaf voor wetenschappelijke tijdschriften, gebaseerd op citaties. De waarde kan per jaar veranderen en zegt niet automatisch iets over de kwaliteit van één afzonderlijk artikel of onderzoeker. Wie de actuele impactfactor wil controleren, kan een betrouwbare tijdschrift- of bibliografische databank raadplegen.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
Symptomen van een verstoord microbioom
Onderzoekers zijn nog volop bezig te bepalen wanneer een microbioom als verstoord geldt. In wetenschappelijk onderzoek wordt een verstoorde balans soms geassocieerd met klachten zoals een opgeblazen gevoel, wisselende stoelgang of vermoeidheid. Dergelijke klachten kunnen echter ook andere oorzaken hebben en wijzen niet automatisch op een probleem met het microbioom. Bij aanhoudende, ernstige of verergerende klachten is het verstandig om een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener te raadplegen.
Hoe kun je je microbioom versterken?
Er bestaat geen gegarandeerde methode, maar onderzoek suggereert dat leefstijl en voeding het microbioom kunnen beïnvloeden. Enkele algemene uitgangspunten die kunnen helpen om je microbioom te ondersteunen:
- Eet gevarieerd en vezelrijk, met voldoende groenten, fruit en volkoren producten.
- Overweeg gefermenteerde voedingsmiddelen als onderdeel van een gebalanceerd dieet.
- Beweeg regelmatig en zorg voor voldoende slaap.
- Probeer langdurige stress te beperken.
- Gebruik antibiotica alleen als een arts ze voorschrijft en volg daarbij het voorschrift.
Deze tips zijn algemeen en educatief bedoeld. Vervang er geen persoonlijk advies van een arts of diëtist mee, zeker niet bij bestaande gezondheidsklachten of medicijngebruik.
De rol van InnerBuddies
InnerBuddies brengt expertise in op het gebied van analyse en interpretatie van het darmmicrobioom. Daarmee kan het bedrijf bijdragen aan de verbinding tussen onderzoek naar het menselijk microbioom en de bredere holomicrobioomvisie. Daarnaast werkt InnerBuddies aan InnerSoils, een spin-off die zich richt op bodemmicrobiomen. De combinatie van kennis over menselijke en bodemmicrobiomen sluit aan bij de ambitie om microbiële ecosystemen in samenhang te onderzoeken.
Wat kan dit project op termijn betekenen?
Het project kan nieuwe inzichten opleveren in de relaties tussen mens, dier, plant, bodem en omgeving. Op langere termijn kunnen daaruit mogelijke toepassingen ontstaan voor voeding, landbouw, milieubeheer of gezondheidsinnovatie. Het is nu te vroeg om daaruit persoonlijke gezondheidsadviezen of gegarandeerde resultaten af te leiden. Een microbioomanalyse vervangt geen medische beoordeling.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Veelgestelde vragen over het holomicrobioom
Wat is het verschil tussen een microbioom en het holomicrobioom?
Een microbioom verwijst meestal naar de micro-organismen in één specifieke omgeving, zoals de darm of de bodem. Het holomicrobioom is een bredere onderzoeksvisie waarin verschillende microbiomen en hun onderlinge relaties samen worden bekeken.
Kan een microbioomtest ziekten vaststellen?
Een microbioomtest geeft informatie over het onderzochte monster op een bepaald moment. De uitslag is niet bedoeld om een ziekte vast te stellen, te behandelen of te voorkomen. Bespreek medische vragen en aanhoudende klachten altijd met een zorgverlener.
Wat doet een microbiome scientist?
Een microbiome scientist onderzoekt microbiële gemeenschappen, hun genen, stofwisselingsproducten en interacties met hun omgeving, in het laboratorium, met computermodellen, in het veld of in een combinatie daarvan.
Waar vind ik de impactfactor van een microbioomtijdschrift?
De impactfactor hoort bij een tijdschrift en niet bij het onderwerp microbioom. Controleer de actuele waarde in een gezaghebbende tijdschrift- of bibliografische database, omdat cijfers per jaar kunnen veranderen.
Belangrijkste punten
- Het holomicrobioom beschrijft de samenhang tussen microbiomen van mens, dier, plant, bodem en omgeving.
- Het Nederlandse Groeifonds-project wil microbiomen en hun interacties beter begrijpen en verbindt gezondheid, landbouw, ecologie, voeding en biotechnologie.
- Een verstoord microbioom wordt in onderzoek soms geassocieerd met algemene klachten, maar deze kunnen ook andere oorzaken hebben; raadpleeg bij twijfel een zorgverlener.
- Een gevarieerd dieet, beweging, slaap en verantwoord antibioticagebruik kunnen helpen om je microbioom te ondersteunen.
- InnerBuddies draagt expertise over het darmmicrobioom bij en werkt via InnerSoils aan bodemmicrobiomen.