Verhoogd calprotectine: oorzaken en betekenis

Samenvatting in 5 punten

• Verhoogd calprotectine in de ontlasting kan wijzen op een ontsteking in het maagdarmkanaal.
• De uitslag is niet specifiek: mogelijke oorzaken zijn onder meer inflammatoire darmziekten, infecties, diverticulitis en bepaalde medicijnen.
• Calprotectine kan soms verhoogd zijn bij actieve coeliakie, maar is geen geschikte test om coeliakie vast te stellen of uit te sluiten.
• Een waarde boven 500 µg/g is vaak duidelijk verhoogd, maar de betekenis hangt af van het laboratorium, je klachten en de omstandigheden rond de test.
• Bespreek een verhoogde uitslag met je huisarts, vooral bij bloedverlies, gewichtsverlies, koorts of aanhoudende klachten.

Wat is calprotectine?

Calprotectine is een eiwit dat vrijkomt uit bepaalde witte bloedcellen. De hoeveelheid kan worden gemeten in ontlasting. Een verhoogde waarde kan passen bij een ontstekingsreactie in de darm. De test helpt artsen daarom vaak om onderscheid te maken tussen een ontstekingsziekte en klachten waarbij geen duidelijke ontsteking wordt verwacht.

Calprotectine is geen diagnose op zichzelf. De uitslag moet worden beoordeeld samen met je klachten, lichamelijk onderzoek, medicijngebruik en eventuele bloed- of ontlastingstesten.

Waardoor kan calprotectine verhoogd zijn?

Er zijn verschillende mogelijke oorzaken van verhoogd calprotectine. De belangrijkste zijn:

Ontdek de microbioom test

ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens

Microbioom test kit

• Inflammatoire darmziekten: bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa kan de waarde verhoogd zijn, vooral wanneer de ziekte actief is.
• Darminfecties: bacteriële, virale of parasitaire infecties kunnen tijdelijk een verhoging veroorzaken.
• Diverticulitis: een ontsteking van divertikels in de dikke darm kan de uitslag beïnvloeden.
• Coeliakie: bij onbehandelde of actieve coeliakie kan soms een verhoging optreden door ontsteking en beschadiging van het darmslijmvlies. Dit is niet bij iedereen het geval.
• Medicijnen: vooral regelmatig gebruik van NSAID's, zoals ibuprofen of naproxen, kan het darmslijmvlies irriteren. Ook protonpompremmers worden soms als mogelijke beïnvloedende factor genoemd.
• Andere aandoeningen: onder meer microscopische colitis, verminderde doorbloeding van de darm en sommige afwijkingen in de dikke darm kunnen een rol spelen.
• Intensieve inspanning: zeer zware duurinspanning kan in sommige situaties tijdelijk invloed hebben op darmmarkers.

Een verhoogde waarde betekent dus niet automatisch dat je een inflammatoire darmziekte of een andere ernstige aandoening hebt. Een arts bepaalt welke verklaring het meest waarschijnlijk is en of aanvullend onderzoek nodig is.

Wat betekent een calprotectinewaarde boven 500?

Een calprotectinewaarde boven 500 µg/g wordt in veel laboratoria als duidelijk verhoogd beschouwd. Zo'n uitslag kan passen bij een actieve ontsteking, bijvoorbeeld door een darminfectie of inflammatoire darmziekte, maar de waarde stelt geen diagnose. Er bestaat geen universele grens waarbij op basis van alleen calprotectine de oorzaak kan worden vastgesteld.

Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform

Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest

Bekijk voorbeeld aanbevelingen

De interpretatie hangt onder andere af van de gebruikte laboratoriummethode, de duur en ernst van je klachten, recent medicijngebruik en een mogelijke infectie. Bij een duidelijk verhoogde waarde kan de huisarts aanvullend bloed- of ontlastingsonderzoek aanvragen en zo nodig verwijzen naar een maag-darm-leverarts. Stop niet zelfstandig met voorgeschreven medicatie; bespreek mogelijke beïnvloeding eerst met je arts.

Welke drempelwaarden worden gebruikt?

Referentiewaarden verschillen per laboratorium. Als algemene oriëntatie worden vaak de volgende categorieën gebruikt:

• Tot ongeveer 50 µg/g: vaak binnen de gebruikelijke referentiewaarde.
• Ongeveer 50 tot 200 of 250 µg/g: een grensgebied waarin klachten, medicijnen en het verloop belangrijk zijn. De arts kan een herhaling overwegen.
• Boven ongeveer 200 of 250 µg/g: meestal duidelijk verhoogd, waarbij verdere beoordeling vaker nodig is.

Gebruik altijd de referentiewaarden op jouw laboratoriumrapport. Een enkele meting geeft minder informatie dan de combinatie van de uitslag met je klachten en het verloop ervan.

Is calprotectine verhoogd bij coeliakie?

Dat kan, vooral bij onbehandelde of actieve coeliakie. De immuunreactie op gluten kan het slijmvlies van de dunne darm beschadigen en ontsteking veroorzaken. Calprotectine is echter niet specifiek voor coeliakie. Een normale waarde sluit coeliakie niet uit en een verhoogde waarde bewijst de aandoening niet.

Bij verdenking op coeliakie worden meestal specifieke bloedtesten gebruikt, waaronder tTG-IgA en totaal IgA. Afhankelijk van de situatie kunnen ook EMA- of DGP-antilichamen worden bepaald. Bespreek coeliakieonderzoek met je arts voordat je met een glutenvrij dieet begint, omdat een dieet zonder gluten de testuitslagen kan beïnvloeden.

2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →

Hoe hoog is calprotectine bij de ziekte van Crohn?

Er is geen vaste calprotectinewaarde die de ziekte van Crohn bevestigt. Mensen met actieve Crohn kunnen sterk verschillende uitslagen hebben. Een hogere waarde kan passen bij meer ontstekingsactiviteit, maar de test kan de plaats, oorzaak of ernst van de ontsteking niet zelfstandig bepalen.

Artsen gebruiken calprotectine soms samen met klachten, bloedonderzoek, beeldvorming en endoscopie. Ook bij Crohn kunnen andere oorzaken, zoals een infectie of medicijngebruik, de waarde beïnvloeden.

Heeft calprotectine in feces verband met darmkanker?

Calprotectine in feces kan bij verschillende aandoeningen verhoogd zijn, waaronder sommige afwijkingen in de dikke darm. Er is daarom geen eenvoudige manier om op basis van deze uitslag darmkanker vast te stellen of uit te sluiten. Calprotectine is geen bevolkingsonderzoek en geen vervanging voor het officiële bevolkingsonderzoek naar darmkanker of een onderzoek dat je arts adviseert.

Bij alarmsymptomen of een aanhoudend afwijkende uitslag beoordeelt een arts of aanvullend onderzoek, zoals een coloscopie, nodig is. Een verhoogde waarde heeft ook vaak een andere verklaring, bijvoorbeeld een infectie of ontstekingsziekte.

Wat gebeurt er na een verhoogde uitslag?

1. Bespreek het laboratoriumrapport: let op de eenheid, referentiewaarde en eventuele opmerkingen van het laboratorium.
2. Vertel welke klachten je hebt: bijvoorbeeld diarree, buikpijn, bloed of slijm bij de ontlasting, koorts of onbedoeld gewichtsverlies.
3. Bespreek medicijnen en recente infecties: NSAID's en een recente maagdarminfectie kunnen relevant zijn voor de interpretatie.
4. Volg het voorgestelde vervolgonderzoek: dat kan bestaan uit bloedonderzoek, onderzoek naar ziekteverwekkers in de ontlasting, een herhaalde meting of verwijzing naar een MDL-arts.

Bij een lichte verhoging zonder alarmsymptomen kan een arts soms eerst een herhaalde meting adviseren. De timing daarvan verschilt per situatie. Verander medicatie of voeding niet op eigen initiatief om de uitslag te beïnvloeden.

Word lid van de InnerBuddies-community

Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt

Neem een ​​InnerBuddies-lidmaatschap

Wanneer contact opnemen met de huisarts?

Neem contact op met je huisarts bij een verhoogde uitslag, zeker als je klachten aanhouden of verergeren. Vraag met spoed medische hulp bij hevige buikpijn, veel bloedverlies, sufheid of tekenen van uitdroging. Bespreek ook snel met een arts:

• bloed of veel slijm bij de ontlasting;
• onbedoeld gewichtsverlies;
• aanhoudende nachtelijke diarree;
• koorts of duidelijke ziekteverschijnselen;
• terugkerende of ernstige buikpijn;
• vermoeidheid of bloedarmoede.

De rol van het darmmicrobioom

Het darmmicrobioom staat in wisselwerking met de darmwand en het immuunsysteem. Veranderingen in de samenstelling van darmbacteriën worden in onderzoek in verband gebracht met verschillende darmklachten, maar een microbioomanalyse kan niet vaststellen waardoor jouw calprotectine verhoogd is en vervangt geen medisch onderzoek.

Wil je meer leren over je darmflora, dan kan een darmflora-test aanvullende informatie geven voor algemene leefstijlkeuzes. Gebruik de uitslag niet om een diagnose te stellen of een behandeling te starten of stoppen.

Veelgestelde vragen

Waardoor kan calprotectine verhoogd zijn?

Mogelijke oorzaken zijn inflammatoire darmziekten, darminfecties, diverticulitis, coeliakie, bepaalde medicijnen en andere ontstekings- of irritatieprocessen in de darm. De uitslag alleen maakt geen onderscheid tussen deze oorzaken.

Wat betekent een calprotectinewaarde boven 500?

Een waarde boven 500 µg/g is vaak duidelijk verhoogd en kan passen bij actieve darmontsteking. De betekenis hangt af van het laboratorium, je klachten, medicijngebruik en mogelijke infecties. Bespreek de uitslag met je huisarts.

2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →

Heeft calprotectine in feces een verband met darmkanker?

Calprotectine kan bij meerdere aandoeningen verhoogd zijn en is daarom niet geschikt om darmkanker te screenen, bevestigen of uitsluiten. Bij alarmsymptomen bepaalt een arts welk onderzoek nodig is.

Hoe hoog is calprotectine bij Crohn?

Er is geen vaste grenswaarde voor de ziekte van Crohn. De uitslag kan sterk variëren en wordt samen met klachten, bloedonderzoek en soms endoscopie of beeldvorming beoordeeld.

Kan een normale calprotectinewaarde coeliakie uitsluiten?

Nee. Een normale calprotectinewaarde sluit coeliakie niet uit. Bij verdenking zijn specifieke coeliakiebloedtesten en soms aanvullend onderzoek aangewezen.

Conclusie

Verhoogd calprotectine wijst op een mogelijke ontstekingsreactie in de darm, maar de oorzaak kan uiteenlopen. Crohn, colitis ulcerosa, infecties, diverticulitis, medicijnen en soms coeliakie behoren tot de mogelijkheden. Ook een waarde boven 500 moet in context worden beoordeeld. Bespreek de uitslag en eventuele alarmsymptomen met een gekwalificeerde zorgverlener.