Onderzoek naar buikpijn: welke tests zijn nodig?
Bij onderzoek naar buikpijn begint een arts meestal met vragen over de pijn en een lichamelijk onderzoek. Pas daarna wordt bepaald of bloedonderzoek, urineonderzoek, ontlastingsonderzoek, beeldvorming of een endoscopie nodig is. Welke tests passend zijn, hangt af van de plaats en duur van de pijn, bijkomende klachten, je medische voorgeschiedenis en eventuele alarmsymptomen. Dit artikel legt uit wat je kunt verwachten en wanneer je medische hulp moet zoeken.
Hoe onderzoeken artsen buikpijn?
De beoordeling verloopt meestal in enkele stappen. Het doel is om mogelijke oorzaken te onderscheiden en klachten die snelle behandeling nodig hebben tijdig te herkennen.
1. Eerst bepalen of er spoed is
Plotselinge, zeer hevige of snel erger wordende buikpijn kan reden zijn voor een snelle medische beoordeling. Neem direct contact op met een arts of de huisartsenpost. Bel bij een levensbedreigende situatie 112. Wacht niet af bij bijvoorbeeld flauwvallen, ernstige benauwdheid, bloed braken of een harde, gespannen buik.
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
2. De anamnese: vragen over je klachten
De arts vraagt onder meer:
- Waar zit de pijn precies en trekt deze door naar de rug, schouder of lies?
- Wanneer begon de pijn en is deze constant, krampend of wisselend?
- Hoe voelt de pijn: stekend, brandend, drukkend of zeurend?
- Wordt de pijn beïnvloed door eten, bewegen, plassen of ontlasting?
- Heb je koorts, misselijkheid, braken, diarree, verstopping, een opgeblazen gevoel of bloed bij de ontlasting?
- Zijn er veranderingen in gewicht, eetlust, menstruatie of de mogelijkheid van een zwangerschap?
- Welke medicijnen gebruik je en heb je eerder buikoperaties of darmklachten gehad?
Noteer eventueel wanneer de pijn optreedt, wat je hebt gegeten en hoe je ontlasting eruitziet. Dat kan het gesprek met de arts verduidelijken.
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
3. Lichamelijk onderzoek
De arts kijkt, luistert, voelt en klopt op de buik. Daarbij wordt gelet op een opgeblazen buik, littekens, darmgeluiden, drukpijn, spierspanning en mogelijke zwellingen. Soms worden ook de huid, ogen, keel, liezen of rug onderzocht. Bij vrouwen en mensen die zwanger kunnen worden kan aanvullende beoordeling nodig zijn.
Wat kan de plaats van de buikpijn betekenen?
De plek van de pijn kan een aanwijzing geven, maar is geen diagnose. Organen kunnen pijn op een andere plaats veroorzaken en meerdere aandoeningen kunnen vergelijkbare klachten geven.
- Midden van de buik of rond de navel: dit kan passen bij bijvoorbeeld gasvorming, verstopping, een darminfectie of een vroeg stadium van blindedarmontsteking. Pijn die naar de rechteronderbuik verschuift of samengaat met koorts en misselijkheid moet snel worden beoordeeld.
- Linksonder bij het heupbeen: mogelijke oorzaken zijn onder meer verstopping, gasvorming, divertikelziekte of diverticulitis. Ook urineweg- en gynaecologische klachten kunnen hier pijn geven.
- Rechtsonder: blindedarmontsteking, urinewegproblemen of klachten van de voortplantingsorganen zijn mogelijke oorzaken.
- Rechtsboven: aandoeningen van galblaas of lever kunnen pijn in dit gebied veroorzaken.
- Linksboven: maag-, darm-, milt- of alvleesklierproblemen kunnen soms pijn linksboven geven.
- Boven in het midden: maagzuur, een maagzweer of functionele dyspepsie kan hierbij passen; hevige of aanhoudende pijn vraagt medische beoordeling.
De vijf alarmsymptomen bij buikpijn
Er bestaat niet voor elke situatie één universele lijst met vijf rode vlaggen. Deze vijf signalen zijn belangrijke redenen om direct medische hulp te zoeken:
- plotselinge, zeer hevige of snel toenemende pijn;
- een harde, gespannen buik of sterke pijn bij aanraken;
- koorts met koude rillingen of een duidelijk zieke indruk;
- bloed braken, zwarte teerachtige ontlasting of zichtbaar bloed bij de ontlasting;
- flauwvallen, ernstige duizeligheid, verwardheid of tekenen van shock.
Zoek ook snel medische hulp bij aanhoudend braken, niet kunnen drinken, een mogelijke zwangerschap met buikpijn of een nieuwe klacht bij een verhoogd risico op ernstige aandoeningen.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Welke tests worden gedaan bij buikpijn?
Niet iedereen heeft alle onderzoeken nodig. De arts kiest tests op basis van de klachten en bevindingen.
Bloedonderzoek
- Bloedbeeld: kan aanwijzingen geven voor bloedarmoede of een infectie.
- CRP en andere ontstekingswaarden: kunnen passen bij een ontstekingsproces, maar wijzen niet zelfstandig een oorzaak aan.
- Lever- en galwegwaarden: kunnen helpen bij de beoordeling van lever en galblaas.
- Lipase: kan worden bepaald bij een verdenking op een probleem van de alvleesklier.
- Nierfunctie en zouten: geven informatie over de nieren en de vocht- en zoutbalans.
- Coeliakieserologie: kan worden overwogen bij langdurige diarree, gewichtsverlies of andere passende klachten.
Urineonderzoek en zwangerschapstest
Urineonderzoek kan aanwijzingen geven voor een blaasontsteking, bloed door een niersteen of andere urinewegproblemen. Bij mensen die zwanger kunnen worden kan een zwangerschapstest belangrijk zijn, vooral bij onderbuikpijn of bloedverlies. Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is zeldzaam maar ernstig en vereist snelle beoordeling.
Ontlastingsonderzoek
- Fecaal calprotectine: kan helpen om een ontstekingsziekte van de darm waarschijnlijker of minder waarschijnlijk te maken.
- Ontlastingstest op ziekteverwekkers: kan worden gebruikt bij diarree of een mogelijke darminfectie.
- Test op occult bloed: kan onzichtbaar bloed aantonen. De betekenis hangt af van leeftijd, klachten en andere risicofactoren.
Een normale uitslag sluit niet elke aandoening uit. Bespreek de uitslag en de vervolgstappen met je arts.
Beeldvorming
- Echografie: kan onder meer de galblaas, lever, nieren en sommige bekkenorganen beoordelen.
- CT-scan: geeft gedetailleerde beelden en kan worden ingezet bij bepaalde acute of complexe klachten.
- MRI: wordt in specifieke situaties gebruikt, bijvoorbeeld wanneer gedetailleerde beelden nodig zijn zonder röntgenstraling.
De keuze hangt af van de vermoedelijke oorzaak, leeftijd, zwangerschap en de urgentie. Beeldvorming is niet altijd nodig bij milde, kortdurende klachten zonder alarmsymptomen.
Endoscopie
Bij een gastroscopie worden slokdarm, maag en twaalfvingerige darm bekeken. Een coloscopie onderzoekt de dikke darm. Deze onderzoeken kunnen worden overwogen bij bijvoorbeeld bloedverlies, onverklaard gewichtsverlies, aanhoudende veranderingen in de stoelgang of een verdenking op een darmontsteking. De indicatie wordt individueel door een arts bepaald.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
Ademtesten
Een ademtest kan soms worden gebruikt bij een verdenking op lactose- of fructosemalabsorptie. Een SIBO-ademtest wordt in bepaalde situaties overwogen, maar de uitslag moet altijd worden geïnterpreteerd samen met je klachten en andere onderzoeksresultaten. Geen van deze tests stelt op zichzelf het prikkelbare-darmsyndroom vast.
Hoe wordt PDS onderzocht?
Het prikkelbare-darmsyndroom, afgekort als PDS, wordt beoordeeld aan de hand van het klachtenpatroon en een medische beoordeling. Artsen gebruiken vaak de Rome IV-criteria: terugkerende buikpijn gemiddeld minstens één dag per week in de afgelopen drie maanden, waarbij de klachten verband houden met ten minste twee van de volgende factoren:
- de pijn houdt verband met ontlasting;
- de frequentie van de ontlasting is veranderd;
- de vorm of consistentie van de ontlasting is veranderd.
De klachten moeten doorgaans al langer aanwezig zijn voordat aan deze criteria wordt voldaan. PDS is niet simpelweg een diagnose waarbij zonder nadenken alle andere aandoeningen worden uitgesloten. De arts bepaalt op basis van je verhaal en onderzoek welke beperkte tests zinvol zijn, bijvoorbeeld bloedonderzoek of fecaal calprotectine wanneer de klachten daar aanleiding toe geven. Bij alarmsymptomen, afwijkende bevindingen of een atypisch klachtenpatroon is verder onderzoek nodig.
Veelgestelde vragen over onderzoek naar buikpijn
Wat kan pijn in het midden van mijn buik veroorzaken?
Pijn rond de navel of in het midden kan onder meer samenhangen met gasvorming, verstopping, een darminfectie of maag-darmklachten. Soms begint blindedarmontsteking rond de navel en verplaatst de pijn zich later naar rechtsonder. Hevige, toenemende pijn of bijkomende koorts en braken vraagt snelle medische beoordeling.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Wat kan pijn linksonder bij mijn heupbeen veroorzaken?
Linksonder kan pijn voorkomen bij verstopping, gasvorming, divertikelziekte of diverticulitis. Ook urinewegproblemen en klachten van de voortplantingsorganen kunnen een rol spelen. De plaats alleen is onvoldoende om de oorzaak vast te stellen, vooral wanneer de pijn nieuw, hevig of aanhoudend is.
Welke tests worden gedaan om buikpijn te onderzoeken?
Een arts kan beginnen met anamnese en lichamelijk onderzoek. Afhankelijk van de situatie volgen bloed- of urineonderzoek, een zwangerschapstest, ontlastingsonderzoek, echografie, CT of MRI. Soms zijn een gastroscopie, coloscopie of ademtest aangewezen. De keuze hangt af van de klachten en alarmsymptomen; meer tests zijn niet automatisch beter.
Wanneer moet ik met buikpijn naar een arts?
Neem contact op met je huisarts bij aanhoudende, terugkerende of verergerende buikpijn, zeker bij koorts, bloedverlies, gewichtsverlies, aanhoudend braken of veranderingen in de stoelgang. Zoek direct hulp bij plotselinge zeer hevige pijn, een harde buik, flauwvallen of bloed braken.
Dit artikel is algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen onderzoek, diagnose of behandeling door een gekwalificeerde zorgprofessional. Neem bij twijfel contact op met je huisarts of de huisartsenpost.