Wat is een OGD? Uitleg over de gastroscopie
Een OGD is een kijkonderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm. De arts brengt via de mond een dunne, flexibele endoscoop met een camera in. OGD staat voor oesophagogastroduodenoscopie en wordt in de praktijk meestal een gastroscopie of bovenste endoscopie genoemd. Het onderzoek kan helpen om zichtbare afwijkingen te beoordelen wanneer klachten aanhouden of nader onderzoek nodig is.
Wat betekent OGD in medische termen?
OGD is de afkorting van oesophagogastroduodenoscopie. De naam verwijst naar de drie gebieden die worden bekeken:
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
- Oesophagus: de slokdarm.
- Gaster: de maag.
- Duodenum: de twaalfvingerige darm, het eerste deel van de dunne darm.
Tijdens een OGD bekijkt de arts de binnenbekleding van deze organen met een endoscoop. Zo kunnen bijvoorbeeld irritatie, ontsteking, zweren, bloedingen, vernauwingen of andere zichtbare veranderingen worden beoordeeld. Indien nodig kan de arts kleine weefselmonsters, biopten genoemd, afnemen. Daarvan merk je meestal weinig, omdat het slijmvlies zelf geen pijn op dezelfde manier waarneemt als de huid.
Wat doet een OGD?
Een OGD geeft rechtstreeks beeld van het bovenste deel van het maag-darmkanaal. De arts kan onder meer letten op:
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
- Slokdarm: tekenen van ontsteking, beschadiging door reflux, zweren, vernauwingen of veranderingen die passen bij een Barrett-slokdarm.
- Maag: mogelijke gastritis, maagzweren, bloedingen of andere afwijkingen.
- Twaalfvingerige darm: zweren en veranderingen die aanleiding kunnen geven tot aanvullend onderzoek, bijvoorbeeld bij een vermoeden van coeliakie.
Biopten kunnen in het laboratorium verder worden onderzocht. Ook kan de arts tijdens het onderzoek soms een bloeding behandelen of een vernauwing nader beoordelen. Welke handelingen nodig zijn, hangt af van de reden voor het onderzoek en van wat de arts ziet.
Wanneer kan een arts een OGD aanvragen?
Een arts kan een OGD overwegen bij aanhoudende of onverklaarde klachten van het bovenste maag-darmkanaal, zoals:
- terugkerend brandend maagzuur of refluxklachten;
- moeite met slikken of het gevoel dat voedsel blijft steken;
- aanhoudende misselijkheid of braken;
- pijn of ongemak in de bovenbuik;
- onverklaarbaar gewichtsverlies;
- bloedarmoede zonder duidelijke oorzaak;
- een vermoeden van een maagzweer, bloeding of andere afwijking.
Niet iedereen met deze klachten heeft een OGD nodig. De huisarts of specialist bepaalt op basis van je klachten, medische voorgeschiedenis en eventuele eerdere onderzoeken welke vervolgstap passend is. Neem bij bloed braken, zwarte ontlasting, ernstige of snel toenemende pijn, aanhoudend braken of slikproblemen contact op met een arts.
Hoe verloopt een gastroscopie?
- Voorbereiding: je meldt je bij de afdeling, bespreekt je gezondheid en krijgt uitleg over het onderzoek. Vertel welke medicijnen je gebruikt, vooral bloedverdunners, en meld eventuele allergieën of zwangerschap.
- Start van het onderzoek: je ligt meestal op je zij. De keel kan worden verdoofd met een spray. Soms krijg je een rustgevend of sederend middel; dit verschilt per instelling en situatie.
- Inbrengen van de endoscoop: de arts brengt de flexibele slang voorzichtig via de mond naar de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm. Je kunt een slik- of drukgevoel ervaren. De endoscoop belemmert je ademhaling niet.
- Beoordeling en eventuele biopten: de arts bekijkt het slijmvlies en neemt zo nodig kleine monsters of voert een andere handeling uit.
- Herstel: na afloop blijf je kort ter observatie. Bij sedatie mag je meestal niet zelf autorijden en is het verstandig vooraf vervoer naar huis te regelen. Volg de instructies van de zorginstelling.
Is een OGD pijnlijk?
Een gastroscopie kan vervelend zijn, maar hoort doorgaans niet pijnlijk te zijn. Je kunt tijdens het inbrengen een drukgevoel, kokhalsneiging of behoefte om te slikken ervaren. Een keelverdoving en eventueel sedatie kunnen het onderzoek comfortabeler maken, maar de beschikbare opties verschillen per ziekenhuis of kliniek. Bespreek vooraf als je erg gespannen bent of eerder een nare ervaring met een endoscopie hebt gehad.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Na het onderzoek kunnen een geïrriteerde keel, een opgeblazen gevoel of lichte buikklachten kortdurend voorkomen. Neem contact op met de zorgverlener als je na thuiskomst ernstige pijn, koorts, bloedverlies, benauwdheid of klachten die duidelijk verergeren krijgt.
Hoe lang duurt een OGD?
Het onderzoek zelf duurt vaak ongeveer 10 tot 30 minuten, afhankelijk van de bevindingen en of er biopten worden genomen. Door de voorbereiding, eventuele sedatie en observatie ben je meestal langer aanwezig, soms enkele uren. De exacte planning verschilt per locatie.
Hoe bereid je je voor op een gastroscopie?
De belangrijkste voorbereiding is dat je nuchter bent. Vaak mag je gedurende ongeveer 6 tot 8 uur voor het onderzoek niet eten en soms ook niet drinken. De precieze regels voor water, medicijnen en het tijdstip van de laatste maaltijd verschillen per instelling. Volg daarom altijd de schriftelijke instructies van je arts of ziekenhuis en neem bij twijfel contact met hen op.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
- Bespreek vooraf alle medicijnen en supplementen die je gebruikt.
- Vraag specifiek wat je met bloedverdunners of diabetesmedicatie moet doen; pas medicatie niet zelf aan.
- Regel vervoer en begeleiding als je sedatie krijgt.
- Draag comfortabele kleding en meld gezondheidsproblemen vóór het onderzoek.
Is een OGD hetzelfde als een coloscopie?
Nee. Een OGD en een coloscopie zijn verschillende onderzoeken. Een OGD onderzoekt via de mond de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm. Een coloscopie onderzoekt via de anus de endeldarm en de dikke darm. Ook de voorbereiding verschilt: voor een coloscopie is doorgaans een uitgebreide darmvoorbereiding nodig, terwijl bij een OGD vooral nuchter blijven belangrijk is.
OGD en andere onderzoeken bij spijsverteringsklachten
Een OGD onderzoekt vooral de zichtbare binnenkant van het bovenste maag-darmkanaal. Andere onderzoeken kunnen andere informatie geven, zoals bloedonderzoek, beeldvorming, ademtests of een ontlastingsanalyse. Welk onderzoek passend is, hangt af van de klachten en de vraag die de arts wil beantwoorden.
Gastroscopie versus ontlastingsanalyse
Een ontlastingsanalyse zoals de InnerBuddies Darmflora-test onderzoekt een ontlastingsmonster en kan informatie geven over bepaalde kenmerken van de darm en het microbioom. Zo'n test geeft geen rechtstreeks beeld van de slokdarm, maag of twaalfvingerige darm en is geen vervanging voor medische beoordeling, een OGD of andere onderzoeken. Bespreek de betekenis van een testresultaat met een bevoegde zorgprofessional, zeker bij aanhoudende of verontrustende klachten.
Veelgestelde vragen over een OGD
Wat betekent OGD?
OGD betekent oesophagogastroduodenoscopie: een endoscopisch onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Wat betekent OGD in medische termen?
In medische termen is OGD de afkorting voor oesophagogastroduodenoscopie. In het Nederlands wordt meestal gesproken over een gastroscopie of bovenste endoscopie.
Wat doet een OGD?
Een OGD laat een arts de binnenkant van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm bekijken. Er kunnen ook biopten worden genomen of bepaalde afwijkingen nader worden beoordeeld.
Is een OGD hetzelfde als een colonoscopie?
Nee. Een OGD onderzoekt het bovenste maag-darmkanaal via de mond. Een colonoscopie, ook wel coloscopie genoemd, onderzoekt de dikke darm en endeldarm via de anus.