Wat is een oesophagogastroduodenoscopie (OGD)? Meer over gastroscopische procedures
Bij aanhoudende spijsverteringsklachten zoals brandend maagzuur, slikproblemen of onverklaarbare buikpijn kan een arts een oesophagogastroduodenoscopie (OGD) voorstellen. Dit onderzoek, ook bekend als een gastroscopie, geeft een direct beeld van het bovenste deel van je maag-darmkanaal. Het helpt bij het opsporen van aandoeningen die andere tests mogelijk missen.
Wat is een oesophagogastroduodenoscogie (OGD)?
Een oesophagogastroduodenoscogie (OGD) is een medische procedure waarbij een arts met een dunne, flexibele slang (endoscoop) met een camera via je mond en slokdarm naar binnen kijkt. De naam verwijst naar de drie delen die worden onderzocht: de slokdarm (oesophagus), de maag (gaster) en de twaalfvingerige darm (duodenum). Omdat de naam zo lang is, wordt het onderzoek in de praktijk vaak een gastroscopie of bovenste endoscopie genoemd. Het primaire doel is om de slijmvliezen van deze organen direct te inspecteren op ontstekingen, zweren of andere afwijkingen.
Wat onderzoekt een OGD precies?
Tijdens een OGD bekijkt de arts de conditie van drie cruciale onderdelen van je spijsverteringsstelsel:
- De slokdarm (Oesophagus): Gecontrolleerd wordt op ontsteking (oesofagitis), zweren, vernauwingen of de aanwezigheid van een Barrett-slokdarm.
- De maag (Gaster): Hier wordt gezocht naar tekenen van gastritis (maagontsteking), maagzweren, bloedingen of een infectie met de bacterie Helicobacter pylori.
- De twaalfvingerige darm (Duodenum): Het eerste deel van de dunne darm wordt onderzocht op zweren of kenmerken van coeliakie.
Hoe pijnlijk is een endoscopie van de slokdarm?
Veel mensen zijn bezorgd over pijn tijdens een gastroscopie. Het is belangrijk om te weten dat de procedure vrijwel altijd plaatsvindt onder een lichte sedatie (roesje) en/of een verdovingsspray in de keel. Hierdoor voel je weinig tot geen pijn. Je kunt wel een drukgevoel ervaren wanneer de slang wordt ingebracht en je hebt het gevoel dat je moet slikken. De sedatie zorgt ervoor dat je de procedure vaak maar vaag herinnert. Na afloop kun je een lichte keelpijn hebben, maar dit trekt meestal snel weer weg.
Hoe lang duurt een duodenoscopie?
De procedure zelf duurt over het algemeen tussen de 10 en 30 minuten. De exacte duur hangt af van wat de arts aantreft en of er bijvoorbeeld weefselmonsters (biopten) worden genomen. Reken daarnaast op extra tijd voor de voorbereiding (registratie, omkleden) en de nazorg in de herstelkamer. In totaal ben je vaak een paar uur in het ziekenhuis of de kliniek aanwezig. De voorbereiding thuis, waarbij je nuchter moet blijven (meestal 6-8 uur van tevoren niet eten of drinken), is ook een onderdeel van het totale proces.
De rol van gastroscopie binnen spijsverteringsdiagnostiek
Een gastroscopie is een van de vele tools die gebruikt worden om spijsverteringsproblemen te diagnosticeren. Het is bij uitstek geschikt voor het vinden van structurele afwijkingen in het bovenste maag-darmkanaal. Voor een compleet beeld kan het worden gecombineerd met andere onderzoeken.
Gastroscopie versus ontlastingsanalyse
Waar een gastroscopie kijkt naar de structuur van de organen, geeft een ontlastingsanalyse zoals de InnerBuddies Darmflora-test inzicht in de functionele gezondheid van je darm, met name het microbioom. Deze tests analyseren de samenstelling van bacteriën, schimmels en andere markers in je ontlasting. Ze kunnen helpen om onevenwichtigheden (dysbiose) op te sporen die verband houden met chronische klachten zoals een opgeblazen gevoel of PDS, waar een gastroscopie soms geen oorzaak voor vindt. Beide onderzoeken vullen elkaar dus perfect aan.
Wanneer kiest een arts voor een OGD?
Een arts zal een OGD overwegen bij symptomen zoals:
- Aanhoudend brandend maagzuur of reflux (GERD)
- Moeite met slikken (dysfagie)
- Onverklaarbaar gewichtsverlies
- Aanhoudende misselijkheid of braken
- Bloedarmoede zonder duidelijke oorzaak
- Vermoeden van een maagzweer of infectie met H. pylori
Veelgestelde vragen over oesophagogastroduodenoscopie
Wat is het verschil tussen gastroscopie en gastroduodenoscopie?
De term 'gastroscopie' wordt vaak gebruikt als algemene benaming voor het bekijken van de maag. 'Gastroduodenoscopie' is specifieker en geeft aan dat ook de twaalfvingerige darm (duodenum) wordt onderzocht. De meest uitgebreide term, 'oesophagogastroduodenoscopie (OGD)', beschrijft dat de slokdarm, maag én twaalfvingerige darm worden bekeken. In de praktijk onderzoekt een standaard 'gastroscopie' bijna altijd deze drie gebieden, dus de termen worden door elkaar gebruikt.
Is een gastroscopie hetzelfde als een coloscopie?
Nee. Een gastroscopie onderzoekt het bovenste deel van het spijsverteringskanaal (slokdarm, maag, dunne darm). Een coloscopie onderzoekt het onderste deel, namelijk de dikke darm en de endeldarm. Het zijn twee verschillende procedures met een ander doel.
Hoe bereid ik me voor op een gastroscopie?
De belangrijkste voorbereiding is nuchter zijn. Dit betekent dat je meestal 6 tot 8 uur voor de procedure niets meer mag eten of drinken (behalve een slok water voor eventuele medicijnen). Je arts geeft altijd gedetailleerde instructies. Vertel het ook altijd welke medicijnen je gebruikt, met name bloedverdunners.
Het is normaal om zenuwachtig te zijn voor een gastroscopie. Bespreek je angst gerust met de arts of verpleegkundige. Door de sedatie verloopt het onderzoek voor de meeste mensen veel comfortabeler dan ze van tevoren denken. Samen met andere tests, zoals een gedetailleerde analyse van je darmmicrobioom, kan een OGD essentiële informatie verschaffen om de juiste stappen te zetten naar een betere spijsverteringsgezondheid.