Bacteriële colitis: oorzaken, symptomen en duur
Bacteriële colitis is een ontsteking van de dikke darm door een bacteriële infectie. Veelvoorkomende verwekkers zijn Campylobacter, Salmonella, Shigella, bepaalde typen Escherichia coli en Clostridioides difficile. De klachten ontstaan vaak plotseling en bestaan uit diarree, buikkrampen en soms koorts of bloed bij de ontlasting. De meeste ongecompliceerde infecties verbeteren binnen enkele dagen, maar aanhoudende of ernstige klachten vragen om medisch advies.
De term colitis kan ook verwijzen naar colitis ulcerosa. Dat is een chronische inflammatoire darmziekte en geen gewone bacteriële darminfectie. Omdat de klachten op elkaar kunnen lijken, is onderzoek door een arts soms nodig.
Welke bacteriën veroorzaken bacteriële colitis?
Niet elke bacterie in de darm is schadelijk. Bacteriële colitis ontstaat wanneer een ziekteverwekker of een toxine de darmwand irriteert of beschadigt. Belangrijke oorzaken zijn:
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
- Campylobacter: kan worden overgedragen via onvoldoende verhit pluimvee, rauw vlees, ongepasteuriseerde producten of besmet water. Klachten zijn vaak diarree, buikkrampen en koorts; de ontlasting kan bloederig zijn.
- Salmonella: verspreidt zich onder meer via besmet voedsel, eieren, gevogelte en contact met besmette dieren. Mogelijke symptomen zijn diarree, koorts, buikpijn, misselijkheid en soms braken.
- Shigella: wordt vooral overgedragen via besmet water, voedsel of onvoldoende handhygiëne. Deze infectie kan hevige diarree, koorts, buikkrampen en loze aandrang veroorzaken.
- Bepaalde typen Escherichia coli: sommige stammen, zoals STEC of EHEC, kunnen heftige buikkrampen en bloederige diarree veroorzaken. Bij zulke klachten is medische beoordeling belangrijk.
- Clostridioides difficile: kan ontstaan wanneer antibiotica het normale evenwicht van bacteriën in de darm verstoren. De bacterie kan toxines produceren en waterige diarree, buikpijn en koorts veroorzaken.
Welke bacterie de klachten veroorzaakt, kan niet betrouwbaar worden vastgesteld op basis van symptomen alleen. Een ontlastingstest kan helpen om de oorzaak te onderzoeken.
Wat is infectieuze colitis?
Infectieuze colitis betekent dat de dikke darm ontstoken is door een infectie. De oorzaak kan bacterieel zijn, maar ook een virus of parasiet. Bacteriële colitis is dus een vorm van infectieuze colitis. De klachten beginnen vaak acuut, bijvoorbeeld na besmet voedsel, contact met een zieke persoon, een reis of recent antibioticagebruik.
De ernst en duur hangen af van de ziekteverwekker, de hoeveelheid bacteriën of toxines, de algemene gezondheid en de vochtinname. Mensen die ouder zijn, zwanger zijn, een verminderde afweer hebben of een chronische aandoening hebben, kunnen kwetsbaarder zijn voor complicaties.
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
Wat zijn de symptomen van een bacteriële darmontsteking?
Veelvoorkomende symptomen van een bacteriële infectie in de darmen zijn:
- plotselinge waterige of soms bloederige diarree;
- buikkrampen of buikpijn;
- koorts, rillingen of een grieperig gevoel;
- misselijkheid en soms braken;
- slijm bij de ontlasting;
- loze aandrang om te poepen, ook wel tenesmus genoemd;
- vermoeidheid en tekenen van vochtverlies.
De combinatie van klachten verschilt per bacterie. Bloed bij de ontlasting, hoge koorts of hevige buikpijn komt niet bij iedere infectie voor, maar moet wel serieus worden genomen.
Wanneer moet u medische hulp zoeken?
Neem contact op met een huisarts bij bloed of zwarte ontlasting, hoge koorts, hevige of toenemende buikpijn, aanhoudende diarree of duidelijke tekenen van uitdroging. Let bij uitdroging op extreme dorst, een droge mond, weinig of donkergele urine, duizeligheid, sufheid of flauwvallen.
Zoek sneller medisch advies bij jonge kinderen, ouderen, zwangeren en mensen met een verminderde afweer of een ernstige chronische aandoening. Bij ernstige sufheid, flauwvallen of hevige pijn is spoedbeoordeling nodig. Gebruik bij bloederige diarree of koorts geen diarree-remmers zonder eerst medisch advies te vragen.
Hoe lang duurt een bacteriële infectie van de darmen?
Een ongecompliceerde bacteriële darminfectie duurt vaak enkele dagen tot ongeveer een week. Sommige klachten kunnen langer blijven bestaan, afhankelijk van de bacterie en de gezondheid van de persoon. Een infectie met Clostridioides difficile kan bijvoorbeeld ernstiger verlopen of terugkomen, vooral bij kwetsbare mensen.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Voldoende drinken is belangrijk om vochtverlies aan te vullen. Bij veel diarree kan een arts of apotheker adviseren hoe u ook zouten en andere verloren stoffen kunt aanvullen. Raadpleeg een arts wanneer de klachten na enkele dagen niet verbeteren, langer dan ongeveer een week aanhouden, terugkeren of duidelijk verergeren.
Hoe wordt vastgesteld of colitis bacterieel is?
Een arts beoordeelt de klachten, de duur ervan en mogelijke blootstelling aan besmet voedsel, water of personen. Ook recent antibioticagebruik, ziekenhuisopname, reizen en bestaande darmziekten zijn relevante gegevens.
- Bespreking en lichamelijk onderzoek: hierbij wordt onder meer gelet op koorts, buikpijn en tekenen van uitdroging.
- Ontlastingonderzoek: een kweek of PCR-test kan bepaalde bacteriën aantonen. Bij verdenking op C. difficile wordt gericht naar de bacterie of haar toxines gezocht.
- Bloedonderzoek: kan aanwijzingen geven voor ontsteking of vochttekort, maar toont meestal niet op zichzelf aan welke bacterie de oorzaak is.
- Aanvullend onderzoek: beeldvorming of een coloscopie kan soms nodig zijn bij ernstige, langdurige of onduidelijke klachten.
Een darmflora-analyse geeft informatie over de samenstelling van het microbioom, maar is niet bedoeld om een acute bacteriële infectie of colitis ulcerosa vast te stellen. Daarvoor is medische diagnostiek nodig.
Clostridioides difficile en antibioticagebruik
Clostridioides difficile, vroeger vaak Clostridium difficile genoemd, kan optreden tijdens of na een antibioticakuur. Antibiotica kunnen de normale bacteriegemeenschap in de darm verstoren, waardoor deze bacterie meer kans krijgt om zich te vermenigvuldigen en toxines te produceren.
Het risico is groter na recent antibioticagebruik, een ziekenhuis- of verpleeghuisopname, op hogere leeftijd of bij een verminderde afweer. Klachten kunnen variëren van diarree tot ernstige darmontsteking. Bij hevige buikpijn, koorts, veelvuldige waterige diarree of een snelle achteruitgang is medische beoordeling belangrijk. Stop of wijzig voorgeschreven medicatie niet op eigen initiatief; bespreek dit met een arts.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
Wat is het verschil tussen bacteriële colitis en colitis ulcerosa?
De klachten kunnen overlappen, maar de aandoeningen hebben een andere achtergrond:
- Bacteriële colitis: een infectie die meestal acuut begint en wordt veroorzaakt door een specifieke ziekteverwekker. De klachten verbeteren vaak wanneer de infectie voorbijgaat, al kan het verloop per persoon verschillen.
- Colitis ulcerosa: een chronische inflammatoire darmziekte waarbij ontstekingen van de dikke darm in opvlammingen kunnen verlopen. De oorzaak is complex en omvat onder meer erfelijke aanleg, afweerreacties en omgevingsfactoren.
Bij nieuwe of verergerde darmklachten kan een arts eerst een infectie onderzoeken of uitsluiten voordat andere oorzaken worden beoordeeld. Dat betekent niet dat iedere persoon met colitis ulcerosa eerst precies hetzelfde onderzoek nodig heeft; de aanpak hangt af van de klachten en medische voorgeschiedenis.
Welke rol speelt het darmmicrobioom?
Bij colitis ulcerosa wordt regelmatig een verschil in de samenstelling van het darmmicrobioom beschreven. Dit wordt dysbiose genoemd. Onderzoek brengt onder meer veranderingen in bepaalde bacteriegroepen en een lagere aanwezigheid van sommige butyraatvormende bacteriën in verband met darmontsteking. Zulke verbanden laten niet zien dat één bacterie colitis ulcerosa veroorzaakt.
Er bestaat daarom geen enkele bewezen colitis-ulcerosabacterie die de aandoening bij iedereen verklaart. Een darmflora-test met persoonlijk advies kan inzicht geven in bepaalde kenmerken van het microbioom, maar vervangt geen onderzoek, diagnose of behandeling door een arts. Pas voedingskeuzes of supplementen niet aan met als doel een ontstekingsziekte te behandelen zonder medisch advies.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de symptomen van een bacteriële darmontsteking?
Typische symptomen zijn plotselinge diarree, buikkrampen, koorts, misselijkheid en een ziek gevoel. Soms zijn er slijm of bloed bij de ontlasting, loze aandrang en tekenen van uitdroging.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Hoe lang duurt een bacteriële infectie van de darmen?
Veel ongecompliceerde infecties verbeteren binnen enkele dagen en duren ongeveer drie tot zeven dagen. De duur verschilt per bacterie en persoon. Aanhoudende, ernstige of terugkerende klachten moeten door een arts worden beoordeeld.
Wat is infectieuze colitis?
Infectieuze colitis is een ontsteking van de dikke darm door een infectie. Die infectie kan door een bacterie, virus of parasiet worden veroorzaakt. Bacteriële colitis is dus een specifieke vorm van infectieuze colitis.
Wat zijn de symptomen van een bacteriële infectie in de darmen?
De symptomen kunnen bestaan uit waterige of bloederige diarree, buikpijn, krampen, koorts, misselijkheid, braken en vermoeidheid. Symptomen alleen kunnen niet bepalen welke bacterie de oorzaak is; daarvoor kan ontlastingonderzoek nodig zijn.
Kan een bacteriële infectie worden verward met colitis ulcerosa?
Ja. Diarree, bloedverlies, buikpijn en aandrang kunnen bij beide voorkomen. Het plotselinge begin past vaker bij een infectie, maar alleen een arts kan de oorzaken betrouwbaar uit elkaar houden.
Samenvatting
Bacteriële colitis wordt meestal veroorzaakt door Campylobacter, Salmonella, Shigella, bepaalde typen E. coli of C. difficile. De klachten beginnen vaak acuut en verbeteren binnen enkele dagen, maar medische beoordeling is nodig bij bloed, hoge koorts, uitdroging, hevige pijn of aanhoudende diarree. Colitis ulcerosa is een andere, chronische aandoening. Een ontlastingstest en beoordeling door een arts helpen om het verschil vast te stellen.