Microbiota en microbioom: wat is het verschil?
Kort antwoord: microbiota zijn de micro-organismen zelf, zoals bacteriën, virussen, schimmels en archaea. Het microbioom omvat die microbiota én hun genetisch materiaal, functies en interacties met elkaar en met hun omgeving. In dit artikel ontdek je het verschil, wat darmflora betekent en welke dagelijkse gewoonten je darmmicrobioom kunnen ondersteunen.
In één minuut uitgelegd
- Microbiota: de gemeenschap van micro-organismen op een bepaalde plaats in of op het lichaam.
- Microbioom: de microbiota plus hun genen, functies en interacties.
- Darmflora: een populaire, oudere term voor de micro-organismen in de darm.
Wat is het verschil tussen microbiota en microbioom?
De termen microbiota en microbioom worden in het dagelijks taalgebruik vaak door elkaar gebruikt. Er is echter een nuttig onderscheid. Microbiota beschrijft vooral wie er aanwezig zijn: de verzameling micro-organismen in bijvoorbeeld de darm, mond of op de huid. Microbioom verwijst naar het bredere ecosysteem: ook de genen van deze organismen, hun activiteiten en hun interacties met elkaar en met het lichaam tellen mee.
| Begrip | Betekenis | Eenvoudige vergelijking |
|---|---|---|
| Microbiota | De micro-organismen die een bepaalde leefomgeving bewonen. | De inwoners van een stad. |
| Microbioom | De microbiota, hun genetisch materiaal, functies en interacties. | De hele stad met haar infrastructuur en activiteiten. |
| Darmflora | Een gangbare term voor de darmmicrobiota. | De inwoners van een bepaalde wijk. |
Samengevat: microbiota gaat over de aanwezige organismen; het microbioom gaat over het complete systeem en wat daarin gebeurt.
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
Wat is microbiota?
Microbiota is de verzamelnaam voor micro-organismen die op een specifieke plek leven. Je vindt verschillende microbiota op en in het menselijk lichaam, onder andere in de darm, mond, neus, huid en vagina. Elke omgeving heeft omstandigheden die de samenstelling van de aanwezige micro-organismen beïnvloeden.
De darmmicrobiota bestaat niet alleen uit bacteriën. Ook de volgende groepen kunnen erbij horen:
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
- Bacteriën: een grote en goed onderzochte groep micro-organismen in de darm.
- Archaea: eencellige organismen die van bacteriën verschillen, ondanks enkele uiterlijke overeenkomsten.
- Schimmels: waaronder gisten, die doorgaans in kleinere aantallen aanwezig zijn.
- Virussen: waaronder bacteriofagen, die bacteriën kunnen infecteren.
Wat is een microbioom?
Het microbioom omvat meer dan een lijst van aanwezige micro-organismen. Het verwijst ook naar hun genetische informatie, de stoffen en functies die zij kunnen produceren en de wisselwerking tussen de micro-organismen en hun omgeving. Daarom kan de samenstelling van de microbiota iets anders vertellen dan de mogelijke activiteit van het volledige microbioom.
Een microbiometest geeft bovendien geen volledige diagnose van je gezondheid. De uitkomst kan afhangen van onder andere de gebruikte testmethode, voeding, medicatie en het moment van afname. Bespreek een uitslag met een gekwalificeerde zorgprofessional als je daar medische vragen over hebt.
Waar zit de darmmicrobiota?
De meeste micro-organismen in het spijsverteringskanaal bevinden zich in de dikke darm. Ook de dunne darm bevat microbiota, maar de omstandigheden en aantallen verschillen per deel van het darmkanaal. De darmflora is betrokken bij processen zoals de afbraak van bepaalde voedingsvezels. De samenstelling verschilt sterk per persoon en kan in de loop van de tijd veranderen.
Onderzoek brengt de darmmicrobiota in verband met de spijsvertering, de stofwisseling en de werking van het immuunsysteem. Dat betekent niet dat een bepaalde samenstelling op zichzelf een diagnose stelt of gezondheid garandeert.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Hoe kan ik mijn microbioom ondersteunen?
Er bestaat geen universeel schema voor een gezond microbioom. Wel kunnen algemene leefstijlkeuzes de darmgezondheid en de diversiteit van voedingsbronnen voor micro-organismen ondersteunen:
- Eet gevarieerd: wissel groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten en zaden af.
- Kies voldoende vezels: prebiotische vezels uit bijvoorbeeld uien, knoflook, haver, bananen, asperges en peulvruchten dienen als voedingsbron voor bepaalde darmbacteriën. Bouw extra vezels geleidelijk op en drink voldoende.
- Overweeg gefermenteerde voeding: yoghurt, kefir, zuurkool en kimchi kunnen levende micro-organismen bevatten. Niet elk product bevat dezelfde soorten of hoeveelheden.
- Beweeg regelmatig en slaap voldoende: een stabiel dagritme en beweging passen bij algemene adviezen voor gezondheid.
- Gebruik antibiotica zorgvuldig: neem antibiotica alleen zoals voorgeschreven en verander een behandeling niet zonder overleg met je arts. Antibiotica kunnen ook nuttige bacteriën beïnvloeden.
- Beperk langdurige stress waar mogelijk: stress kan de darmwerking beïnvloeden. Kies een haalbare manier om te ontspannen, zoals wandelen, ademhalingsoefeningen of rustmomenten.
Veranderingen in voeding kunnen tijdelijk een opgeblazen gevoel of meer winderigheid geven. Heb je een aandoening, volg je een medisch dieet of krijg je klachten door voedingsmiddelen, vraag dan advies aan een arts of diëtist.
Wat zijn symptomen van een verstoord microbioom?
De term verstoord microbioom of dysbiose wordt gebruikt voor een verandering in de samenstelling of werking van microbiota. Mogelijke klachten zijn een opgeblazen gevoel, winderigheid, obstipatie, diarree of andere veranderingen in de stoelgang. Vermoeidheid, huidklachten of veranderingen in stemming en concentratie worden soms ook genoemd, maar deze klachten hebben veel mogelijke oorzaken.
Op basis van zulke symptomen kun je niet vaststellen dat je microbioom verstoord is. Neem contact op met je huisarts bij aanhoudende, ernstige of toenemende klachten, bloed bij de ontlasting, onverklaarbaar gewichtsverlies, hoge koorts, tekenen van uitdroging of hevige buikpijn.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
Is probiotica goed bij diarree?
Probiotica zijn levende micro-organismen. Bepaalde stammen kunnen in sommige situaties ondersteuning bieden, bijvoorbeeld bij diarree na antibioticagebruik. Het mogelijke effect hangt af van de oorzaak van de diarree, de gebruikte stam en de dosering. Probiotica werken dus niet allemaal hetzelfde en zijn niet voor iedereen geschikt.
Voldoende drinken is belangrijk bij diarree. Gebruik probiotica niet als vervanging voor medische beoordeling of behandeling. Neem bij ernstige of aanhoudende diarree, tekenen van uitdroging, bloed bij de ontlasting of diarree bij een kwetsbare persoon contact op met een arts.
Veelgestelde vragen over microbiota en microbioom
Wat is de betekenis van microbiota?
Microbiota verwijst naar de gemeenschap van micro-organismen op een bepaalde plaats in of op het lichaam, zoals de darm. Het gaat om bacteriën, archaea, schimmels en virussen die daar aanwezig kunnen zijn.
Wat is een microbioom?
Een microbioom omvat de microbiota en ook hun genetisch materiaal, functies en onderlinge interacties. Het begrip beschrijft dus het bredere ecosysteem en niet alleen de aanwezige organismen.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Hoe kan ik mijn microbioom verbeteren?
Je kunt je microbioom niet met één handeling of product verbeteren voor iedereen. Een gevarieerd voedingspatroon met vezels, voldoende beweging en slaap, en verstandig gebruik van antibiotica kunnen het darmmicrobioom ondersteunen. Het effect verschilt per persoon.
Wat zijn de symptomen van een verstoord microbioom?
Mogelijke klachten zijn veranderingen in de stoelgang, een opgeblazen gevoel, winderigheid en soms vermoeidheid of huidklachten. Deze signalen zijn niet specifiek en vormen geen diagnose. Raadpleeg bij aanhoudende of ernstige klachten je huisarts.
Is darmflora hetzelfde als microbiota?
Darmflora is een populaire term die meestal verwijst naar de microbiota in de darm. In wetenschappelijke teksten wordt vaker de term darmmicrobiota gebruikt.
Is probiotica goed bij diarree?
Sommige specifieke probiotische stammen kunnen in bepaalde situaties helpen ondersteunen, vooral bij diarree na antibioticagebruik. Het resultaat is niet gegarandeerd en hangt af van de oorzaak en de gebruikte stam. Bij ernstige of aanhoudende diarree is medische beoordeling belangrijk.