Wat is het microbioom en wat doet het? Uitleg en tips
Wat is het microbioom? Het microbioom is het geheel van micro-organismen en hun genetisch materiaal die in en op je lichaam leven. De grootste hoeveelheid bevindt zich in je darmen. Het darmmicrobioom helpt onder meer bij de verwerking van voedingsvezels en staat in wisselwerking met de darmwand en het afweersysteem. In dit artikel lees je wat het microbioom doet, hoe het verschilt van darmflora en probiotica, en welke veilige gewoonten het kunnen ondersteunen.
Wat is het microbioom?
In en op het menselijk lichaam leven veel verschillende bacteriën, virussen, schimmels en andere micro-organismen. Samen met hun genetische materiaal vormen zij het microbioom. De samenstelling verschilt per persoon en kan onder andere worden beïnvloed door voeding, leeftijd, omgeving, medicatie, slaap en beweging.
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
Het microbioom is geen vast gegeven. De samenstelling kan in de loop van de tijd veranderen. Een grotere verscheidenheid aan micro-organismen wordt vaak in verband gebracht met een veerkrachtig darmecosysteem, maar er bestaat geen universele samenstelling die voor iedereen als ‘gezond’ kan worden bestempeld.
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
Is microbioom hetzelfde als darmflora?
De termen worden in het dagelijks taalgebruik vaak door elkaar gebruikt, maar er is een nuance:
- Microbiota verwijst naar de micro-organismen zelf, bijvoorbeeld de bacteriën in de darmen.
- Microbioom verwijst doorgaans naar de micro-organismen, hun genetisch materiaal en de omgeving waarin ze leven.
- Darmflora is een populaire, wat oudere benaming voor de micro-organismen in de darm.
In dit artikel gebruiken we microbioom vooral voor het darmmicrobioom, omdat dat meestal wordt bedoeld bij vragen over spijsvertering en darmgezondheid.
Wat doet het darmmicrobioom?
Het darmmicrobioom werkt samen met je lichaam en kan verschillende processen beïnvloeden:
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →- Vertering van vezels: bepaalde darmbacteriën helpen bij het afbreken van vezels die je lichaam zelf niet volledig kan verteren. Daarbij kunnen stoffen ontstaan, zoals korteketenvetzuren, die een rol spelen in de darmomgeving.
- Vorming van stoffen: sommige micro-organismen kunnen bijdragen aan de aanmaak van vitamine K en bepaalde B-vitaminen. De mate waarin dit bijdraagt aan je totale behoefte verschilt.
- De darmbarrière en afweer: micro-organismen staan in wisselwerking met de darmwand en het afweersysteem. Dat betekent niet dat het microbioom op zichzelf ziekten voorkomt of behandelt.
- Stofwisseling: de darmbacteriën kunnen invloed hebben op de verwerking van voedingsstoffen en energie, maar dit is slechts één van de vele factoren die je stofwisseling bepalen.
- Darm-hersen-as: signalen tussen de darmen en hersenen lopen onder meer via zenuwen, hormonen en het immuunsysteem. Onderzoek naar de invloed hiervan op stemming en gedrag is nog volop in ontwikkeling.
Symptomen van een verstoord microbioom
De term dysbiose wordt gebruikt voor een verandering of verstoring van de balans in een microbioom. Er is geen eenvoudige checklist waarmee je zelf kunt vaststellen dat klachten door je microbioom komen. Een opgeblazen gevoel, winderigheid, diarree, verstopping, vermoeidheid of huidklachten kunnen veel verschillende oorzaken hebben.
Laat aanhoudende of terugkerende klachten daarom beoordelen door een huisarts of gekwalificeerde diëtist. Zoek met spoed medische hulp bij bijvoorbeeld bloed in de ontlasting, hevige of toenemende buikpijn, onverklaarbaar gewichtsverlies, aanhoudende koorts of ernstige uitdroging.
Hoe kun je je microbioom verbeteren?
Je kunt je darmmicrobioom ondersteunen met algemene voedings- en leefstijlkeuzes. Veranderingen hoeven niet groot te zijn.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
- Eet gevarieerd en vezelrijk. Kies regelmatig groente, fruit, peulvruchten, noten, zaden en volkorenproducten. Bouw extra vezels geleidelijk op en drink voldoende, omdat een plotselinge toename tijdelijk meer gas kan geven.
- Wissel plantaardige voedingsmiddelen af. Variatie levert verschillende soorten vezels. Kies bijvoorbeeld niet steeds dezelfde groente, peulvrucht of volkoren graansoort.
- Probeer gefermenteerde voeding. Natuurlijke yoghurt, kefir, zuurkool en kimchi kunnen levende culturen bevatten. Controleer bij producten uit de winkel het etiket; niet elk gefermenteerd product bevat nog levende micro-organismen. Kies alleen wat je goed verdraagt.
- Beweeg regelmatig en slaap voldoende. Een regelmatig slaapritme en dagelijkse beweging passen bij een leefstijl die je algemene gezondheid en mogelijk ook je darmecosysteem ondersteunt.
- Gebruik antibiotica alleen wanneer voorgeschreven. Antibiotica kunnen ook nuttige bacteriën beïnvloeden. Stop nooit zelf met een voorgeschreven kuur en bespreek vragen over bijwerkingen of gebruik met je arts of apotheker.
- Wees kritisch op supplementen. Probiotica en andere producten werken niet voor iedereen hetzelfde en zijn geen vervanging voor medische zorg. Bespreek gebruik met een zorgverlener bij ziekte, zwangerschap, een verminderde afweer of medicatiegebruik.
Wat is het verschil tussen probiotica en het microbioom?
Probiotica zijn levende micro-organismen die, wanneer ze in voldoende hoeveelheid worden gebruikt, een gezondheidsvoordeel kunnen hebben voor een specifieke toepassing. Het microbioom is het bredere ecosysteem van micro-organismen en hun genetisch materiaal in en op je lichaam. Probiotica zijn dus niet hetzelfde als je microbioom. Het effect van een probioticum hangt af van de stam, hoeveelheid, toepassing en persoon.
Heeft een darmmicrobioomtest altijd nut?
Bij een darmmicrobioomtest wordt meestal een ontlastingsmonster onderzocht. Zo’n test kan informatie geven over bepaalde micro-organismen in het onderzochte monster, maar de uitslag geeft niet automatisch een diagnose of een persoonlijk voedingsadvies. De interpretatie en betrouwbaarheid kunnen per test verschillen. Bespreek een test met een arts of diëtist als je klachten hebt of de uitslag wilt begrijpen.
Veelgestelde vragen over het microbioom
Wat is het microbioom?
Het microbioom is het geheel van micro-organismen, zoals bacteriën, virussen en schimmels, plus hun genetisch materiaal en leefomgeving. Bij vragen over darmgezondheid gaat het meestal om het darmmicrobioom.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Hoe kan ik mijn microbioom verbeteren?
Ondersteun je darmmicrobioom met een gevarieerd voedingspatroon met voldoende vezels, regelmatige beweging, voldoende slaap en verstandig antibioticagebruik. Verander stap voor stap en houd rekening met wat je goed verdraagt.
Is microbioom hetzelfde als probiotica?
Nee. Probiotica zijn specifieke levende micro-organismen in bijvoorbeeld bepaalde voedingsmiddelen of supplementen. Het microbioom is het volledige ecosysteem van micro-organismen en hun genetisch materiaal in en op je lichaam.
Wanneer moet ik een arts raadplegen?
Neem contact op met een huisarts bij klachten die aanhouden, verergeren of je dagelijks leven beperken. Bloed in de ontlasting, hevige buikpijn, onverklaarbaar gewichtsverlies en ernstige vermoeidheid verdienen in het bijzonder medische beoordeling.