Een beoordeling van het spijsverteringsstelsel begint doorgaans met een gesprek over klachten en medische voorgeschiedenis, gevolgd door lichamelijk onderzoek en zo nodig aanvullende tests. Er bestaat geen universele zelftest of standaardonderzoek voor iedereen: een zorgverlener bepaalt de vervolgstappen op basis van de situatie.

Wat wordt beoordeeld bij het spijsverteringsstelsel?

Voedsel gaat via de mond en slokdarm naar de maag en vervolgens door de dunne darm, dikke darm en endeldarm naar de anus. Het spijsverteringsstelsel zorgt voor het transport en de vertering van voedsel, de opname van voedingsstoffen en de uitscheiding van afvalstoffen.

• Belangrijke delen: mond, slokdarm, maag, dunne darm, dikke darm, endeldarm en anus.
• Hoofdfuncties: transport, vertering, opname van voedingsstoffen en uitscheiding.

Een medische beoordeling combineert de klachten, de voorgeschiedenis en bevindingen uit eventueel onderzoek. Zelfobservatie kan helpen om veranderingen op te merken, maar stelt geen diagnose. Er is geen vast stappenplan dat voor iedereen geldt.

Hoe verloopt een medische beoordeling van buik- en darmklachten?

Een zorgverlener kan vragen wat voor klachten je hebt, wanneer ze begonnen, hoelang ze duren en hoe vaak ze voorkomen. Ook veranderingen in de stoelgang, je eetpatroon, medicatie en medische voorgeschiedenis kunnen relevant zijn. Daarna kan lichamelijk onderzoek volgen. Of aanvullend onderzoek nodig is, hangt af van de bevindingen.

• Bespreking van de klachten en medische voorgeschiedenis.
• Lichamelijk onderzoek wanneer dat passend is.
• Aanvullend onderzoek alleen wanneer dat op basis van de situatie zinvol is.

Bij een opgezette buik worden de ‘zes F’s’ soms als geheugensteun genoemd. Dat is geen diagnostische test en vormt geen volledige medische beoordeling.

Welke tests kunnen het spijsverteringsstelsel onderzoeken?

Afhankelijk van de klachten en de medische vraag kan een zorgverlener verschillende soorten onderzoek overwegen. Niet elke test onderzoekt alle delen van het spijsverteringsstelsel, en niet iedereen heeft dezelfde tests nodig. De uitslagen worden beoordeeld in samenhang met de klachten en andere medische informatie.

• Bloed- of ontlastingonderzoek.
• Beeldvormend onderzoek.
• Kijkonderzoek van delen van het spijsverteringskanaal.

Welke klachten kun je volgen en wanneer zoek je hulp?

Veelvoorkomende klachten zijn een opgeblazen gevoel, buikpijn, reflux, diarree en verstopping. Dezelfde klachten kunnen verschillende oorzaken hebben en wijzen op zichzelf niet op een specifieke aandoening. Aantekeningen kunnen helpen om veranderingen te bespreken met een zorgverlener.

• Noteer wanneer klachten optreden en hoelang ze duren.
• Houd veranderingen in de stoelgang of het eetpatroon bij.
• Noteer medicatie of andere omstandigheden die relevant kunnen zijn voor het gesprek.

Zelf klachten bijhouden stelt geen diagnose. Bespreek aanhoudende, ernstige of verontrustende klachten met een gekwalificeerde zorgverlener.

Wat kan het darmmicrobioom wel en niet vertellen?

Het darmmicrobioom bestaat uit micro-organismen in de darm en is één onderdeel van de bredere spijsverteringsomgeving. Sommige tests beschrijven kenmerken van micro-organismen in een ontlastingsmonster. Wat zulke resultaten betekenen voor individuele klachten is niet altijd eenduidig.

• Een test kan bepaalde microbiële kenmerken beschrijven.
• De uitslag is geen volledige beoordeling van het spijsverteringsstelsel en stelt op zichzelf geen medische diagnose.
• Een microbioomtest vervangt geen beoordeling door een zorgverlener; bespreek aanhoudende klachten met een zorgverlener.