IBD-klachten: symptomen, alarmsignalen en verschil tussen Crohn en colitis
Wat zijn IBD-klachten?
IBD-klachten zijn symptomen die kunnen passen bij een chronische ontsteking van het maag-darmkanaal. Veelvoorkomende klachten zijn aanhoudende diarree, buikpijn of buikkrampen, vermoeidheid, gewichtsverlies en soms bloed of slijm bij de ontlasting. IBD staat voor inflammatory bowel disease, in het Nederlands inflammatoire darmziekte. Alleen een arts kan onderzoeken of klachten door IBD worden veroorzaakt.
IBD is een verzamelnaam voor de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. De klachten kunnen per persoon verschillen en ook perioden van opvlamming en rust kennen. Heb je aanhoudende, terugkerende of verergerende darmklachten, maak dan een afspraak met je huisarts.
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
Wat betekent inflammatoire darmziekte?
Inflammatoire darmziekte is een chronische aandoening waarbij ontstekingen in het spijsverteringskanaal kunnen ontstaan. De precieze oorzaak is complex en hangt samen met meerdere factoren, waaronder erfelijke aanleg, het afweersysteem en omgevingsfactoren. IBD is niet hetzelfde als het prikkelbare darmsyndroom (PDS): bij PDS is doorgaans geen zichtbare ontsteking aanwezig, hoewel sommige klachten op elkaar kunnen lijken.
Welke ziekten vallen onder IBD?
Ziekte van Crohn
De ziekte van Crohn kan in verschillende delen van het spijsverteringskanaal voorkomen, van de mond tot de anus. De ontsteking kan plaatselijk zijn en delen van de darm overslaan. Soms zijn meerdere lagen van de darmwand betrokken.
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
Colitis ulcerosa
Colitis ulcerosa ontstaat in de dikke darm en het rectum. De ontsteking begint vaak in het rectum en kan zich aaneengesloten uitbreiden. Vooral de binnenste laag van de darmwand is aangedaan.
Veelvoorkomende symptomen van IBD
De symptomen van IBD kunnen geleidelijk of tijdens een opvlamming ontstaan. Mogelijke klachten zijn:
- aanhoudende of terugkerende diarree;
- buikpijn en buikkrampen;
- urgente aandrang of het gevoel de ontlasting niet volledig kwijt te zijn;
- bloed of slijm bij de ontlasting;
- vermoeidheid en minder energie;
- onbedoeld gewichtsverlies of minder eetlust;
- koorts of een algemeen ziek gevoel;
- klachten buiten de darm, zoals gewrichts-, huid- of oogklachten.
Niet iedereen met deze symptomen heeft IBD. Ook infecties, voedselintoleranties en andere aandoeningen kunnen vergelijkbare klachten geven. Daarom is zelfdiagnose niet betrouwbaar.
Wat zijn de alarmsymptomen van IBD?
Sommige klachten verdienen snelle medische beoordeling. Neem contact op met je huisarts of de huisartsenpost bij:
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →- zichtbaar bloed bij de ontlasting of zwarte ontlasting;
- hevige of aanhoudende buikpijn;
- ernstige of snel toenemende diarree;
- diarree die je regelmatig 's nachts wakker maakt;
- onverklaarbaar en aanzienlijk gewichtsverlies;
- aanhoudende koorts;
- duizeligheid, weinig plassen, een droge mond of andere tekenen van uitdroging;
- uitgesproken vermoeidheid of benauwdheid, wat onder andere bij bloedarmoede kan passen.
Zoek met spoed hulp bij een zeer zieke indruk, flauwvallen, tekenen van ernstige uitdroging, veel bloedverlies of plotselinge hevige buikpijn. Bij een acute levensbedreigende situatie bel je 112.
Is IBD ernstig?
IBD is een serieuze chronische aandoening die medische opvolging nodig kan hebben. Zonder passende behandeling kunnen ontstekingen aanhouden en complicaties ontstaan. De ernst verschilt echter per persoon. Met een tijdige diagnose, regelmatige controle en een behandeling die door een arts wordt afgestemd, kunnen veel mensen hun dagelijks leven en activiteiten blijven oppakken. IBD is meestal behandelbaar, maar niet op dit moment te genezen.
Verschil tussen de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa
De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa vallen allebei onder IBD, maar verschillen in plaats en patroon van de ontsteking.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
- Locatie: Crohn kan verschillende delen van het spijsverteringskanaal aantasten; colitis ulcerosa beperkt zich tot de dikke darm en het rectum.
- Verloop: Bij Crohn kunnen ontstoken en niet-ontstoken delen elkaar afwisselen. Bij colitis ulcerosa is de ontsteking doorgaans aaneengesloten.
- Diepte: Bij Crohn kunnen meerdere lagen van de darmwand betrokken zijn. Bij colitis ulcerosa zit de ontsteking vooral in de binnenste laag.
- Klachten: Beide aandoeningen kunnen diarree, buikpijn en vermoeidheid geven. Bloed bij de ontlasting komt vaak voor bij colitis ulcerosa, maar het klachtenbeeld kan per persoon verschillen.
Hoe wordt IBD onderzocht?
Een arts bespreekt je klachten, medische voorgeschiedenis en eventuele familiegeschiedenis. Afhankelijk van de situatie kunnen lichamelijk onderzoek, bloed- en ontlastingsonderzoek en een verwijzing naar een maag-darm-leverarts volgen. Soms zijn beeldvorming of een kijkonderzoek van de darm nodig. Een darmmicrobioomtest kan IBD niet vaststellen en vervangt geen medisch onderzoek.
De mogelijke rol van het darmmicrobioom
Het darmmicrobioom is het geheel van micro-organismen in je darmen, waaronder bacteriën, schimmels en andere microben. Bij mensen met IBD worden in onderzoek regelmatig verschillen in de samenstelling van het microbioom gezien. Dit wordt vaak dysbiose genoemd. Zulke verbanden laten niet zien dat een verstoord microbioom op zichzelf de oorzaak van IBD is.
Een gevarieerd en veerkrachtig darmmicrobioom kan onderdeel zijn van algemene darmgezondheid, maar er is geen gegarandeerde microbiome-aanpak die IBD geneest of de medische behandeling vervangt. Bespreek veranderingen in voeding, supplementen of probiotica met je arts of diëtist, vooral tijdens een opvlamming.
Wat kun je doen bij aanhoudende klachten?
- Maak een afspraak met je huisarts: noteer hoe lang de klachten bestaan, hoe vaak je ontlasting hebt en of je bloed, koorts of gewichtsverlies opmerkt.
- Houd mogelijke veranderingen bij: een eenvoudig klachten- en voedingsdagboek kan een gesprek met een zorgverlener ondersteunen, maar stelt geen diagnose.
- Vraag om passende voedingsbegeleiding: een diëtist kan helpen om voeding af te stemmen op je klachten en voedingsstoffen voldoende binnen te krijgen.
- Let op vocht: bij diarree is voldoende drinken belangrijk. Neem bij tekenen van uitdroging contact op met een zorgverlener.
- Rook niet: stoppen met roken is goed voor de algemene gezondheid en is in het bijzonder relevant bij de ziekte van Crohn.
- Volg je medische behandelplan: stop of wijzig voorgeschreven medicatie niet zonder overleg met je arts.
Veelgestelde vragen over IBD
Wat zijn IBD-klachten?
IBD-klachten kunnen bestaan uit aanhoudende diarree, buikpijn, krampen, vermoeidheid, koorts, onbedoeld gewichtsverlies en bloed of slijm bij de ontlasting. Het patroon en de ernst verschillen per persoon.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Wat zijn de alarmsymptomen van IBD?
Belangrijke alarmsymptomen zijn bloed bij de ontlasting, hevige buikpijn, nachtelijke diarree, aanzienlijk gewichtsverlies, aanhoudende koorts en tekenen van uitdroging. Bij veel bloedverlies, flauwvallen of een zeer zieke indruk is spoedhulp nodig.
Is IBD hetzelfde als de ziekte van Crohn?
Nee. IBD is de overkoepelende term voor inflammatoire darmziekten. De ziekte van Crohn is één vorm van IBD; colitis ulcerosa is de andere belangrijkste vorm.
Is IBD ernstig?
IBD kan ernstig zijn en vraagt om medische begeleiding, maar de ernst verschilt. Met passende zorg kunnen veel mensen hun klachten en ziekteactiviteit zo goed mogelijk onder controle houden. Neem nieuwe of verergerende klachten altijd met een zorgverlener door.