Hoe vaak moet je een darmonderzoek ondergaan?
Kort antwoord: in Nederland krijgen mensen van 55 tot en met 75 jaar zonder klachten meestal elke twee jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek darmkanker met een FIT-test. Hoe vaak een coloscopie nodig is, hangt af van de uitslag, poliepen, klachten en je persoonlijke risico. Heb je klachten of een verhoogd risico, bespreek dan met je huisarts welk onderzoek en welk interval passend zijn.
Hoe vaak welk darmonderzoek?
| Onderzoek | Voor wie? | Gebruikelijk vervolg |
|---|---|---|
| FIT-test | Mensen van 55 tot en met 75 jaar die een uitnodiging ontvangen en geen klachten hebben | Meestal elke 2 jaar via het bevolkingsonderzoek |
| Coloscopie | Bij een afwijkende FIT-test, klachten of een verhoogd risico | Het interval wordt bepaald door de arts en de uitslag |
| Controle na poliepen | Na verwijdering van poliepen | Bijvoorbeeld na 3, 5 of 10 jaar, afhankelijk van aantal, grootte en type poliep |
| Controle bij erfelijke aanleg of IBD | Bij onder andere Lynch-syndroom, FAP of langdurige colitis ulcerosa | Een specialist maakt een persoonlijk controleschema |
Dit zijn algemene uitgangspunten. Het advies voor jou kan hiervan afwijken.
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
Bevolkingsonderzoek: hoe vaak een FIT-test?
De FIT-test is een ontlastingstest die thuis wordt uitgevoerd. Het laboratorium onderzoekt een klein beetje ontlasting op onzichtbaar bloed. Een positieve of afwijkende uitslag betekent niet automatisch dat je darmkanker hebt. Er is dan meestal vervolgonderzoek nodig, vaak een coloscopie, om de oorzaak te onderzoeken.
Een FIT-test is bedoeld voor screening bij mensen zonder klachten. Heb je klachten, wacht dan niet op een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. Neem contact op met je huisarts, ook als je recent een FIT-test hebt gedaan.
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
Waarom stopt het bevolkingsonderzoek na 75 jaar?
In Nederland is het bevolkingsonderzoek gericht op mensen tot en met 75 jaar. Met het ouder worden kunnen de nadelen van vervolgonderzoek, zoals een coloscopie, zwaarder meewegen. Ook hangt het mogelijke voordeel van screening samen met de algemene gezondheid en levensverwachting. Na 75 jaar is screening daarom niet voor iedereen vanzelfsprekend.
Dit betekent niet dat onderzoek na 75 jaar nooit zinvol is. Bij bloedverlies, een blijvende verandering in de stoelgang of andere klachten kan een arts op iedere leeftijd diagnostisch onderzoek adviseren. Bespreek ook een sterk verhoogd risico met je huisarts of specialist.
Hoe vaak moet je een coloscopie ondergaan?
Er bestaat geen vast interval dat voor iedereen geldt. De arts kijkt onder meer naar de reden voor het onderzoek, de kwaliteit van de darmvoorbereiding, de gevonden afwijkingen, je familiegeschiedenis en eventuele darmontsteking.
- Geen afwijkingen: er is niet altijd snel een nieuwe coloscopie nodig. Het vervolg hangt af van je risico en de reden waarom het onderzoek werd uitgevoerd.
- Weinig en kleine poliepen: een controle kan na meerdere jaren worden gepland.
- Meerdere, grote of afwijkende poliepen: de controle kan eerder plaatsvinden, bijvoorbeeld na ongeveer 3 jaar.
- Erfelijke aanleg: controles kunnen veel vaker nodig zijn, soms elke 1 tot 2 jaar.
Volg het interval in de brief van je maag-darm-leverarts. Vraag bij twijfel na welk vervolg voor jou is afgesproken.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Is elke 5 jaar een darmonderzoek nodig?
Nee, niet standaard. Een interval van 5 jaar kan in bepaalde situaties worden geadviseerd, bijvoorbeeld na specifieke poliepen of bij een bepaald risicoprofiel. Voor het Nederlandse bevolkingsonderzoek geldt doorgaans een interval van 2 jaar, terwijl een coloscopie een ander vervolg kan hebben. Laat het interval altijd baseren op jouw medische gegevens.
Vanaf welke leeftijd neemt het risico toe?
De kans op darmkanker neemt over het algemeen toe met de leeftijd, vooral vanaf middelbare leeftijd. De meeste mensen ontvangen in Nederland vanaf 55 jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. Dat betekent niet dat jongere volwassenen geen darmkanker kunnen krijgen. Klachten en erfelijke of familiale risicofactoren kunnen aanleiding zijn voor eerder onderzoek.
Wanneer eerder onderzoek bespreken?
- Een ouder, broer, zus of kind heeft darmkanker of bepaalde poliepen gehad.
- Er is een erfelijk syndroom vastgesteld, zoals Lynch-syndroom of FAP.
- Je hebt een chronische darmontsteking, zoals colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn.
- Je hebt eerder poliepen of darmkanker gehad.
Bij een eerstegraads familielid met darmkanker kan een aangepast schema nodig zijn. De startleeftijd en frequentie verschillen per familiesituatie; bespreek dit met je huisarts of een specialist.
Wat zijn mogelijke signalen van darmkanker?
De volgende zeven signalen kunnen verschillende oorzaken hebben en betekenen niet automatisch dat er sprake is van darmkanker:
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
- bloed of slijm bij de ontlasting;
- een aanhoudende verandering in het ontlastingspatroon, zoals diarree of verstopping;
- een blijvend gevoel dat de darm niet volledig leeg is;
- onverklaarde buikpijn of buikkrampen;
- onverklaarde vermoeidheid;
- onbedoeld gewichtsverlies;
- een voelbare zwelling of massa in de buik.
Neem contact op met je huisarts bij aanhoudende, terugkerende of verergerende klachten, en bij bloedverlies. Bij hevig bloedverlies, ernstige buikpijn of een snelle verslechtering is spoedbeoordeling nodig.
Screening versus diagnostiek
Screening is onderzoek bij mensen zonder klachten, zoals de FIT-test. Diagnostiek is onderzoek naar aanleiding van klachten, een afwijkende test of een verhoogd risico. Hetzelfde onderzoek kan dus een andere reden en een ander vervolg hebben. Een vaste frequentie uit het bevolkingsonderzoek kun je niet gebruiken als vervanging voor medisch advies bij klachten.
Kan een darmmicrobioomtest darmkanker opsporen?
Nee. Een darmmicrobioomtest brengt de samenstelling van micro-organismen in een ontlastingsmonster in kaart, maar is geen gevalideerde vervanging voor het bevolkingsonderzoek, een FIT-test of een coloscopie. Gebruik bij vragen over darmkanker de officiële medische zorg en bespreek klachten met een zorgverlener.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak mag je een darmonderzoek doen?
Hoe vaak een onderzoek verantwoord en zinvol is, hangt af van het type onderzoek en je risico. Een FIT-test wordt binnen het bevolkingsonderzoek meestal elke twee jaar aangeboden. Een coloscopie heeft een individueel vastgesteld interval. Vaker testen is niet automatisch beter en kan ook nadelen hebben.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Hoe dikwijls moet je een coloscopie laten doen?
Dat verschilt per persoon. Na een normale uitslag kan een arts een langere controleperiode adviseren; na poliepen, klachten of een verhoogd risico kan het onderzoek eerder nodig zijn. Kijk voor jouw interval in de uitslagbrief of vraag dit na bij je arts.
Hoe vaak kun je een microbioomtest doen?
Er is geen algemeen medisch vastgesteld interval voor consumenten die hun darmmicrobioom willen volgen. Een nieuwe test kan alleen iets zeggen in de context van de gebruikte methode en je doel. Zie de uitslag niet als diagnose en laat medische klachten altijd beoordelen door een zorgverlener.
Wat kun je praktisch doen?
- Controleer of je een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek hebt ontvangen en volg de instructies.
- Bel je huisarts bij aanhoudende klachten, ook als je niet in de screeningsleeftijd valt.
- Vertel je arts over darmkanker of relevante poliepen in de naaste familie.
- Bewaar de uitslag van een coloscopie en noteer wanneer een vervolgonderzoek is afgesproken.
- Gebruik een microbioomtest niet als vervanging voor medische screening.
Medische disclaimer: deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies, diagnose of behandeling. Bespreek vragen, aanhoudende of verontrustende klachten met je huisarts of maag-darm-leverarts.