Darmmicrobioomanalyse: zo werkt fecale sequencing
Een darmmicrobioomanalyse onderzoekt het DNA van micro-organismen in een ontlastingsmonster. Zo kan een laboratorium in kaart brengen welke bacteriën en andere microben aanwezig zijn en welke functies zij mogelijk hebben. In deze praktische gids lees je hoe fecale sequencing werkt, hoe je een monster verzamelt en bewaart en hoe je de uitslag voorzichtig interpreteert.
Wat is darmmicrobioomanalyse?
Bij een darmmicrobioomanalyse wordt genetisch materiaal uit ontlasting geïsoleerd en onderzocht. Het gaat om micro-organismen zoals bacteriën, archaea, schimmels en soms virussen. Sequencing kan ook microben zichtbaar maken die moeilijk of niet in een laboratorium te kweken zijn.
De analyse beschrijft vooral de samenstelling van het darmmicrobioom en, afhankelijk van de gebruikte methode, het mogelijke functionele potentieel ervan. De uitslag is een momentopname: het microbioom kan variëren door voeding, medicatie, ziekte, stress, reizen en andere omstandigheden.
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
Hoe verloopt fecale sequencing?
De analyse bestaat meestal uit de volgende stappen:
- Monster verzamelen: je neemt met de testkit een kleine hoeveelheid ontlasting af zonder contact met toiletwater of urine.
- Monster stabiliseren: je brengt het materiaal volgens de instructies in het buisje of de stabilisatievloeistof. Die vloeistof helpt veranderingen tijdens transport te beperken.
- Verpakken en verzenden: je sluit het buisje goed af en stuurt het zo snel mogelijk volgens de instructies naar het laboratorium.
- DNA extraheren: het laboratorium maakt de microbiële cellen open, zuivert het DNA en bereidt het voor op analyse.
- Sequencen en verwerken: DNA-fragmenten worden gelezen en met bio-informatische software geanalyseerd.
- Rapporteren: de gegevens worden samengevat in een rapport met informatie over onder meer microbiota-samenstelling, diversiteit en mogelijke functies.
Gebruik voor de afname bijvoorbeeld de InnerBuddies darmmicrobioomtest en volg altijd de bijgeleverde instructies. Die zijn leidend, omdat buisjes, stabilisatievloeistoffen en verzendvoorwaarden per test kunnen verschillen.
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
16S rRNA-sequencing en shotgun-metagenomics
16S rRNA-sequencing
Bij 16S rRNA-sequencing wordt een specifiek gengebied van bacteriën onderzocht. Deze methode geeft vooral een overzicht van welke bacteriële groepen aanwezig zijn en in welke relatieve verhouding. Het is doorgaans een gerichtere analyse dan shotgun-metagenomics.
Shotgun-metagenomics
Bij shotgun-metagenomics wordt een bredere verzameling DNA uit het monster gelezen. Daarmee kunnen meer soorten en genen worden onderzocht. De resultaten kunnen aanwijzingen geven voor mogelijke functies, zoals het vermogen om bepaalde voedingsstoffen om te zetten. Een gedetecteerd gen betekent echter niet automatisch dat die functie in het lichaam actief is.
Een ontlastingsmonster verzamelen: praktische stappen
- Lees de instructies volledig voordat je begint.
- Vang de ontlasting op een schoon, droog opvangvel of in een daarvoor bedoeld opvangbakje. Laat het materiaal niet in toiletwater vallen.
- Voorkom vermenging met urine, menstruatiebloed, schoonmaakmiddelen of toiletpapier wanneer de instructies dat aangeven.
- Neem de hoeveelheid af die op het buisje of de handleiding staat. Meer materiaal is niet automatisch beter.
- Sluit het buisje zorgvuldig en noteer de datum en het tijdstip als daarom wordt gevraagd.
- Verpak en verzend het monster volgens de instructies, bij voorkeur zo snel mogelijk.
Hoeveel ontlasting is nodig?
Meestal is een kleine hoeveelheid voldoende: vaak een schepje, een swab of materiaal tot aan een aangegeven markering op het buisje. De benodigde hoeveelheid verschilt per testkit. Vul het buisje daarom niet op eigen initiatief volledig; te veel materiaal kan lekken of de verwerking bemoeilijken. Volg de aanwijzingen van jouw kit.
Wat is het beste moment van de dag?
Er is voor een darmmicrobioomtest meestal geen universeel beste tijdstip. Verzamel het monster wanneer je ontlasting hebt en wanneer je de instructies rustig kunt volgen. Plan de afname bij voorkeur zo dat je het monster dezelfde dag of de eerstvolgende werkdag kunt verzenden. Een ochtendmonster is alleen nodig als de testinstructies dat specifiek vermelden.
Bewaren en verzenden van het monster
Hoe lang kun je een ontlastingsmonster bewaren?
Dat hangt af van de stabilisatievloeistof en de instructies van de testkit. Een goed gestabiliseerd monster kan tijdens transport vaak tijdelijk bij kamertemperatuur worden bewaard, maar de toegestane periode verschilt per product. Controleer daarom altijd de bijsluiter. Stuur het monster zo snel mogelijk op en wacht niet onnodig.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Bewaar het monster niet in de vriezer en leg het niet in direct zonlicht, tenzij de testinstructies uitdrukkelijk iets anders zeggen. Extreme temperaturen kunnen de kwaliteit van het materiaal beïnvloeden. Als je het monster niet direct kunt verzenden, volg dan de specifieke bewaaradviezen van de leverancier.
Wat kan een microbioomtest aantonen?
Een microbioomtest kan patronen beschrijven in de microbiota-samenstelling, zoals relatieve hoeveelheden van bepaalde bacteriegroepen en de microbiële diversiteit. Sommige rapporten geven daarnaast een schatting van functies die het microbioom mogelijk kan uitvoeren, bijvoorbeeld de omzetting van vezels. Deze uitkomsten zijn geen rechtstreeks bewijs van een ziekte, oorzaak of behandeling.
Een lagere of hogere diversiteit is niet op zichzelf een diagnose. Ook een opvallende verhouding tussen bacteriegroepen moet worden bekeken in de context van de gebruikte analysemethode, referentiegroep, voeding, medicatie en persoonlijke situatie. Onderzoek naar verbanden tussen het microbioom en gezondheid ontwikkelt zich nog.
Welke ziekten kunnen in ontlasting worden aangetoond?
Het antwoord hangt af van het soort ontlastingsonderzoek. Klinische stoelgangtests kunnen bijvoorbeeld gericht zoeken naar bepaalde ziekteverwekkers, bloed, ontstekingsmarkers of andere medische kenmerken. Een commerciële darmmicrobioomanalyse via sequencing heeft meestal een ander doel: het beschrijven van micro-organismen en hun genetische kenmerken.
Een microbioomtest kan daarom niet zelfstandig darmkanker, de ziekte van Crohn, colitis, coeliakie of een acute infectie diagnosticeren of uitsluiten. Bij klachten of een medische vraag kan een arts bepalen welk klinisch onderzoek nodig is.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
Wat kan de uitslag over je gezondheid betekenen?
De uitslag kan persoonlijke informatie geven over de samenstelling van je darmmicrobioom en mogelijke aandachtspunten voor voeding en leefstijl. Een rapport kan bijvoorbeeld informatie bevatten over vezelgerelateerde functies of bacteriële groepen die in onderzoek met bepaalde processen worden geassocieerd. Zulke informatie kan helpen om algemene, gezonde gewoonten te bespreken, maar vervangt geen medische beoordeling.
Bespreek een uitslag met een gekwalificeerde zorgprofessional als je aanhoudende, ernstige of verergerende klachten hebt, zoals bloed bij de ontlasting, onverklaard gewichtsverlies, koorts of hevige buikpijn. Stop niet met voorgeschreven medicatie op basis van een microbioomrapport.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
Het darmmicrobioom verandert voortdurend. Mogelijke beïnvloedende factoren zijn onder meer recente antibiotica, andere medicatie, veranderingen in voeding, reizen, een infectie en de stoelgang zelf. Volg de testinstructies over medicatie en voorbereiding. Stop nooit zelfstandig met medicatie. Als je onlangs antibiotica hebt gebruikt of ziek bent geweest, vraag dan bij de testaanbieder of zorgprofessional of het verstandig is de test uit te stellen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang kan ik een ontlastingsmonster bewaren voordat ik het naar het laboratorium breng?
De bewaartijd verschilt per testkit en stabilisatievloeistof. Een gestabiliseerd monster kan vaak tijdelijk bij kamertemperatuur worden vervoerd, maar controleer de exacte termijn in de instructies. Verstuur het bij voorkeur dezelfde dag of de eerstvolgende werkdag en vermijd extreme temperaturen.
Welke aandoeningen kunnen met een ontlastingsmonster worden opgespoord?
Dat hangt af van de laboratoriumtest. Klinische onderzoeken kunnen gericht zoeken naar bijvoorbeeld ziekteverwekkers, bloed of ontstekingsmarkers. Een darmmicrobioomanalyse beschrijft vooral de microbiële samenstelling en diagnosticeert geen aandoeningen. Bij klachten is overleg met een arts belangrijk.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Hoeveel ontlasting heb je nodig voor een ontlastingsonderzoek?
Voor veel thuistests is een kleine hoeveelheid voldoende, bijvoorbeeld een schepje of materiaal tot aan een markering. De juiste hoeveelheid staat in de handleiding. Neem niet automatisch meer af dan aangegeven.
Wat is het beste tijdstip om een ontlastingsmonster te verzamelen?
Meestal is er geen verplicht tijdstip. Kies een moment waarop je ontlasting hebt en de afname hygiënisch kunt uitvoeren. Zorg er vooral voor dat je het monster binnen de aangegeven termijn kunt stabiliseren en verzenden.
Wat moet je vermijden vóór de afname?
Vermijd contact met toiletwater en urine en gebruik geen laxeermiddel of klysma tenzij dit medisch is voorgeschreven of de instructies het toestaan. Volg de aanwijzingen over antibiotica en andere medicatie; pas je behandeling niet zelfstandig aan.
Wat is het verschil tussen 16S rRNA-sequencing en shotgun-metagenomics?
16S rRNA-sequencing onderzoekt een specifiek bacterieel gengebied en geeft vooral informatie over bacteriële samenstelling. Shotgun-metagenomics leest breder DNA en kan ook meer genen en mogelijke functies in kaart brengen.