Polyfenolen zijn plantaardige stoffen die van nature voorkomen in onder meer fruit, groenten, thee en wijn. De polyfenolen in rode wijn komen voornamelijk uit de schillen en pitten van druiven. Voorbeelden zijn flavonoïden zoals catechinen en quercetine, en stilbenen zoals resveratrol. De soorten en hoeveelheden verschillen per druivenras en productiemethode.
Polyfenolen kunnen als antioxidanten reageren met bepaalde stoffen in het lichaam. Ze worden ook door darmbacteriën afgebroken tot kleinere verbindingen. Onderzoek naar deze processen is interessant, maar bewijst niet dat rode wijn de darmgezondheid verbetert of ziekten voorkomt.
Polyfenolen komen voor in uiteenlopende plantaardige voedingsmiddelen. Bessen, appels, druiven, thee, koffie, cacao en sommige noten en kruiden zijn voorbeelden van bronnen. Olijfolie van extra vierge kwaliteit kan eveneens polyfenolen bevatten; het gehalte varieert onder meer door olijfsoort, oogst en verwerking.
Bessen en ander kleurrijk fruit bevatten onder meer anthocyanen en flavonoïden.
Thee bevat onder andere catechinen of andere flavonoïden; koffie is een bron van chlorogeenzuren.
Pure cacao en pure chocolade bevatten flavanolen. Het gehalte verschilt per product.
Noten, zoals hazelnoten en pecannoten, en verschillende kruiden leveren ook polyfenolen.
Groenten, peulvruchten en volkoren granen dragen bij aan een gevarieerd voedingspatroon en leveren daarnaast vezels.
Rode wijn vergeleken met witte wijn
Rode wijn bevat doorgaans meer polyfenolen uit druivenschillen dan witte wijn, doordat de schillen bij de bereiding van rode wijn langer meefermenteren. Het precieze gehalte verschilt sterk per wijn. Rode wijn is geen noodzakelijke of aanbevolen manier om polyfenolen binnen te krijgen: dezelfde brede voedingsgroep is ook zonder alcohol verkrijgbaar.
Polyfenolen worden onderzocht vanwege hun antioxidantwerking en mogelijke effecten op ontstekingsprocessen, hart- en vaatgezondheid en het darmmicrobioom. De sterkte van het bewijs verschilt per stof en uitkomst. Resultaten uit laboratorium- en dieronderzoek zijn niet automatisch van toepassing op mensen.
In de darm kunnen micro-organismen sommige polyfenolen omzetten in andere stoffen. Polyfenolen kunnen op hun beurt invloed hebben op de activiteit van darmmicroben. Onderzoek naar deze wisselwerking is nog in ontwikkeling; het is daarom niet zeker dat wijnpolyfenolen de microbiële balans of darmfunctie bij iedereen verbeteren.
Verlagen polyfenolen het cholesterol?
Onderzoek naar polyfenolen en cholesterol loopt uiteen en hangt af van de onderzochte voedingsstof, hoeveelheid en persoon. Polyfenolen zijn geen bewezen vervanging voor voorgeschreven cholesterolverlagende behandeling. Voor hart- en vaatgezondheid zijn het totale voedingspatroon en andere leefstijlfactoren van belang.
Er is geen vastgestelde dagelijkse aanbevolen hoeveelheid polyfenolen. Een praktische aanpak is om regelmatig verschillende plantaardige producten te eten, zoals fruit, groenten, peulvruchten, volkoren granen, noten en kruiden. Thee, koffie en cacao kunnen ook bijdragen; houd bij koffie en chocolade rekening met cafeïne, suiker en de rest van het voedingspatroon.
Kies voeding om de voedingswaarde ervan, niet om één verondersteld effect van polyfenolen. Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende vezels levert ook voeding voor darmbacteriën.
Rode wijn bevat alcohol en alcohol brengt gezondheidsrisico’s met zich mee. Drink niet om polyfenolen binnen te krijgen. Wie geen alcohol drinkt, hoeft niet te beginnen; wie alcohol drinkt, kan de consumptie beperken. Alcohol vermijden is extra belangrijk tijdens de zwangerschap, bij bepaalde aandoeningen en wanneer dit samengaat met bepaalde medicijnen. Vraag bij twijfel advies aan een arts of apotheker.
Een flavonoïde is een grote groep polyfenolen die voorkomt in plantaardige voedingsmiddelen. Catechinen, anthocyanen en quercetine zijn voorbeelden. Flavonoïden komen onder meer voor in fruit, thee, groenten en cacao.
Welke voedingsmiddelen bevatten veel polyfenolen?
Bessen, thee, koffie, cacao, sommige noten en kruiden zijn bekende bronnen. Het gehalte varieert per soort en product. Door verschillende plantaardige voedingsmiddelen af te wisselen, krijg je uiteenlopende polyfenolen binnen.
Welke olijfolie bevat veel polyfenolen?
Extra vierge olijfolie kan polyfenolen bevatten, maar de hoeveelheid verschilt per olie en productieproces. Een versere olie met een uitgesproken fruitige of bittere smaak kan een aanwijzing zijn, maar smaak is geen nauwkeurige maat voor het gehalte.
Polyfenolen zijn dus niet alleen in rode wijn te vinden. Een gevarieerd voedingspatroon biedt uiteenlopende bronnen zonder dat alcohol nodig is.