Hoeveel bacteriën zitten er in je darmen? Uitleg over het microbioom
Kort antwoord: je darmen bevatten naar schatting tientallen biljoenen bacteriële cellen. Het vaak genoemde getal van 100 biljoen is een oudere schatting; nieuwere berekeningen komen lager uit. Het exacte aantal verschilt per persoon en verandert voortdurend. Belangrijker dan het totale aantal is de samenstelling, de diversiteit en de activiteit van het darmmicrobioom.
In dit artikel lees je welke darmbacteriën voorkomen, wat met een gezonde balans wordt bedoeld en hoe wetenschappers het microbioom onderzoeken. Ook leggen we uit wat een darmmicrobioom-test kan meten en waarom de uitslag geen medische diagnose is.
Hoeveel bacteriën zitten er in je darmen?
Een exact aantal is moeilijk te bepalen. De hoeveelheid bacteriën hangt onder meer samen met de inhoud van het darmkanaal, de stoelgang, voeding, leeftijd en gezondheid. Onderzoekers spreken daarom meestal over een schatting van tientallen biljoenen bacteriële cellen in het lichaam, waarvan een groot deel in de dikke darm voorkomt.
Ontdek de microbioom test
ISO-gecertificeerd EU-laboratorium • Monster blijft stabiel tijdens verzending • GDPR-veilige gegevens
In één gram ontlasting kunnen ongeveer tientallen tot honderden miljarden micro-organismen zitten. Dat getal verschilt sterk per monster en zegt niet rechtstreeks hoeveel bacteriën er in je volledige darmkanaal aanwezig zijn. Bovendien gaat het om een mix van levende en niet-levende cellen en om verschillende soorten micro-organismen.
Je darmmicrobioom is geen vast ecosysteem. Voeding, medicatie zoals antibiotica, stress, slaap, leeftijd en dagelijkse leefstijl kunnen samenhangen met veranderingen in de samenstelling. Een tijdelijke verandering betekent niet automatisch dat er iets mis is.
Bekijk voorbeeldaanbevelingen van het InnerBuddies-platform
Bekijk alvast de aanbevelingen voor voeding, supplementen, het voedingsdagboek en recepten die InnerBuddies kan genereren op basis van je darmmicrobioomtest
Welke darmbacteriën zijn er?
De darmflora bestaat uit veel verschillende soorten en stammen. Veelvoorkomende grote bacteriegroepen zijn onder andere Firmicutes, Bacteroidetes, Actinobacteria en Proteobacteria. De precieze verhouding verschilt per persoon.
- Bifidobacterium: een geslacht dat vaak in onderzoek naar voeding en darmgezondheid wordt bestudeerd.
- Lactobacillus: een groep bacteriën die onder meer in gefermenteerde voedingsmiddelen kan voorkomen.
- Akkermansia muciniphila: een bacteriesoort die in verband wordt gebracht met het darmslijmvlies en de stofwisseling, maar waarvan de betekenis per persoon en situatie kan verschillen.
- Escherichia coli: sommige stammen maken normaal deel uit van het darmmicrobioom, terwijl andere stammen onder bepaalde omstandigheden klachten kunnen veroorzaken.
De termen goede en slechte bacteriën zijn een vereenvoudiging. Een bacterie kan afhankelijk van de soort, de hoeveelheid en de omgeving verschillende effecten hebben. Daarom kijken onderzoekers niet alleen naar de aanwezigheid van één bacterie, maar naar het geheel en naar de functies die het microbioom mogelijk uitvoert.
Wat is een gezonde darmbacterie?
Er bestaat niet één universeel gezonde darmbacterie en er is geen ideaal aantal dat iedereen zou moeten hebben. Een gezond microbioom wordt meestal besproken in termen van veerkracht, variatie en een evenwichtige samenwerking tussen micro-organismen en het lichaam. Onderzoek naar microbiële diversiteit is veelbelovend, maar een testuitslag kan op zichzelf niet vaststellen of iemand gezond of ziek is.
Een gevarieerd voedingspatroon met vezels uit groenten, fruit, peulvruchten, noten, zaden en volkorenproducten kan de groei van verschillende darmbacteriën ondersteunen. Gefermenteerde producten zoals yoghurt, kefir, zuurkool en kimchi passen voor veel mensen binnen een gevarieerd eetpatroon. De reactie op voeding is persoonlijk. Bij aanhoudende of ernstige klachten is het verstandig een arts of andere gekwalificeerde zorgprofessional te raadplegen.
Wat zijn de drie vormen van bacteriën?
Met de drie klassieke vormen van bacteriën worden meestal hun uiterlijke vormen bedoeld:
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →- Kokken: bolvormige bacteriën.
- Bacillen: staafvormige bacteriën.
- Spirillen of spirocheten: spiraalvormige bacteriën.
Deze indeling beschrijft alleen de vorm. Ze zegt niet of een bacterie gunstig, neutraal of potentieel schadelijk is. In het darmmicrobioom komen bovendien ook andere micro-organismen voor, zoals virussen en schimmels.
Hoe bestuderen wetenschappers het darmmicrobioom?
Onderzoekers gebruiken meestal een ontlastingsmonster om DNA, micro-organismen of hun stofwisselingsproducten te analyseren. Geen enkele methode geeft een volledig beeld van alles wat er in de darm gebeurt. De resultaten hangen onder meer af van het monster, de gebruikte techniek en de database waarmee DNA wordt vergeleken.
16S rRNA-sequencing
Bij 16S rRNA-sequencing analyseren onderzoekers een stukje DNA dat bij bacteriën voorkomt. Deze methode is nuttig om bacteriegroepen en vaak ook geslachten te herkennen en hun relatieve aandeel te schatten. De methode identificeert niet altijd met zekerheid elke afzonderlijke soort of stam en vertelt weinig direct over de activiteit van de bacteriën.
Shotgun-metagenomica
Bij shotgun-metagenomica wordt al het genetische materiaal in een monster onderzocht. Daarmee kunnen onderzoekers vaak gedetailleerder kijken naar soorten en naar genen die mogelijk betrokken zijn bij bepaalde functies. De aanwezigheid van een gen bewijst echter niet dat die functie in het lichaam daadwerkelijk actief is.
Word lid van de InnerBuddies-community
Voer elke paar maanden een darmmicrobioomtest uit en volg je vooruitgang terwijl je onze aanbevelingen opvolgt
Metabolomics en bacteriekweek
Metabolomics onderzoekt stofwisselingsproducten, zoals korte-keten vetzuren. Zo krijgen wetenschappers informatie over stoffen die door micro-organismen worden gevormd. Met bacteriekweek worden micro-organismen onder gecontroleerde omstandigheden gekweekt. Dat is waardevol voor gericht onderzoek, maar veel darmbacteriën groeien niet gemakkelijk buiten hun natuurlijke omgeving.
Thuis een darmmicrobioom-test doen
Met een darmmicrobioom-test voor thuis kun je op basis van een ontlastingsmonster informatie krijgen over bepaalde aanwezige bacteriegroepen en de gemeten diversiteit. Zo'n test geeft meestal een relatief beeld van de samenstelling op één moment. Het is geen exacte telling van alle bacteriën en stelt geen diagnose. Bespreek medische klachten of opvallende zorgen over een uitslag met een zorgprofessional.
Waarom is onderzoek naar darmbacteriën belangrijk?
Het darmmicrobioom speelt mogelijk een rol bij de afbraak van voedingsstoffen, de vorming van bepaalde stoffen en de interactie met het immuunsysteem. Onderzoekers bestuderen ook de communicatie tussen de darm en de hersenen, de zogenoemde darm-hersen-as. Deze verbanden zijn complex en worden beïnvloed door veel factoren. Een verband in onderzoek betekent niet automatisch dat een bacterie de oorzaak is van een klacht of aandoening.
Veelgestelde vragen over darmbacteriën
Welke darmbacteriën zijn er?
Veelvoorkomende groepen zijn Firmicutes, Bacteroidetes, Actinobacteria en Proteobacteria. Binnen deze groepen bestaan veel soorten en stammen. De samenstelling verschilt per persoon en kan in de loop van de tijd veranderen.
Wat is de meest voorkomende darmbacterie?
Er is niet één bacteriesoort die bij iedereen de meest voorkomende is. Firmicutes en Bacteroidetes behoren vaak tot de meest vertegenwoordigde bacteriegroepen, maar hun verhouding en de soorten daarbinnen verschillen per persoon en per onderzoeksmethode.
2-minuten zelfcheck Is een darmmicrobioomtest nuttig voor jou? Beantwoord een paar korte vragen en ontdek of een microbioomtest echt nuttig is voor jou. ✔ Duurt slechts 2 minuten ✔ Gebaseerd op je klachten & leefstijl ✔ Duidelijke ja/nee aanbeveling Check of een test bij mij past →Wat is een gezonde darmbacterie?
Er is geen enkele bacterie die voor iedereen als dé gezonde darmbacterie geldt. Een gevarieerde gemeenschap en een goede wisselwerking tussen micro-organismen zijn doorgaans relevanter dan de aanwezigheid van één soort. Voeding, leefstijl en persoonlijke omstandigheden spelen daarbij mee.
Hoeveel bacteriën zitten er in poep?
In één gram ontlasting kunnen tientallen tot honderden miljarden micro-organismen zitten. De hoeveelheid verschilt per persoon en per monster. Dit is geen betrouwbare manier om het totale aantal bacteriën in je darmen te berekenen.
Kan ik het aantal bacteriën in mijn darmen testen?
Een thuis-test kan bepaalde bacteriegroepen en hun relatieve aandeel in een ontlastingsmonster analyseren. De test meet doorgaans niet het absolute totale aantal bacteriën in je darmen en vervangt geen medisch onderzoek of advies.
Hoe kan ik mijn darmbacteriën ondersteunen?
Kies bij voorkeur voor een gevarieerd eetpatroon met voldoende vezelrijke producten en drink voldoende. Gefermenteerde voeding kan binnen een gevarieerd voedingspatroon passen. Gebruik antibiotica alleen zoals voorgeschreven en verander voorgeschreven medicatie niet op eigen initiatief. Neem bij aanhoudende, ernstige of verergerende klachten contact op met een arts.